Krèzhma Shêjte

 

Përgaditun prej Illyricum Sacrum
http://nenaekeshillittemire.blogspot.com/

 

 

Konvertónju prâ e bâni pendesë n'mnyrë që mkatet tueja t'shíhen.
(Aktet e Apostujve, 3:19)

     Koha shumë shêjte e Krèzhmes apo katërdhetdítshja shêjte, n'imitim t'Krezhmes shêjte e perfekte 40 ditore të Zotit tonë JEZU-KRISHTIT, me anen e njinesës dhe veprave të tjera të pendêsës, na afron mâ shumë me vepren shëlbuese të Mesísë. Gjatë ksaj kohe t'bekueme, Kisha Katolike na paraqet JEZUSIN në shkretínë (Diela e parë e Krezhmës) dhe në jetën e Tij publike tuej luftue për me na çlirue prej 3 zinxhirve kryesore t'skvllavnisë s'mkatit : mêndjemadhsisë, imoralitetit dhe koprracisë që na lidhin me krijesat dhe na pengojnë me u bashkue me Zotin.

Liturgjia e Krezhmës ndjek JEZUSIN hap mbas hapi n'apostullatin e Tij hyjnor :

Viti i parë i jetës publike : Biri i Zotit kalon 40 ditë në shkretinë mbi Malin e Katërdhètshes, në veri-lindje të Betanísë (Diela e parë e Krezhmes). Mandej, Shëlbuesi filloi me afrue dishepujt e parë dhe shkoi në Galilé. Erdhi prapë në Jeruzalem për me festue Festen e Pashkve hebreje dhe largoi shitësat prej Tempullit (Hânja e Javës 4 të Krezhmes). Mbas evangjelizimit të Judesë gjatë disa muejve, JEZUSI shkoi në Sikem ku konvertoi Samaritanen (Premtja e Javës 3 të Krezhmes) e mandej në Nazaret ku predikoi në Sinagogë (Hânja e Javës 3 të Krezhmes). Mandej, Ai shkoi në Kafarnaúm dhe në tânë Galilènë (Enjtja e Javës 3 të Krezhmes).

Viti i dytë : JEZUSI u kthye në Jeruzalem për Pashken e dytë të çfutve dhe sheroi t'paralizuemin në Pishinen e Betsaídës (Premtja e Javës 1 të Krezhmes). Mbasi u kthye në Galilé, Ai predikoi Pretkun mbi Malin Kurún-Hatín (Merkurja e Përhime dhe e Premtja e parë e Krezhmes). Në Kafarnaúm, KRISHTI shëroi shërbtorin e Centurjónit (E Enjtja mbas Mërkures Përhime) dhe rinjâlli djalin e vetëm t'nji nâne t'vé (Enjtja në javen e 4 të Krezhmes). Prapë, Shëlbuesi evangjelizoi Galilenë dhe shkoi mandej  në Betsaida-Julias, në tokat e Filipit. Në rrethinat e ktij qyteti, JEZUSI shumoi bukët (Diela e 4 e Krezhmes) dhe eci mbi ujë kah po kthehej prej Kafarnaúmit (Shtûndja mbas Mërkures Përhime).

Viti i tretë : KRISHTI përshkoi krahinat e Tírit dhe Sidónit ku u ndoq prej anmiqve të Tij (Mërkurja e Javës 3 të Krezhmes), iu përgjigj lutjes' grues kananíte kur po kalote afër Sarèpta-s (Enjtja e parë e Krezhmes) dhe u kthye prej Çezaresë së Filipit në Galilé ku ndodhi Transfigurimi i Tij mbi malin Tabor (Shtûndja parë dhe e Diela e dytë e Krezhmes). Në Kafarnaúm, JEZUSI i predikoi dishipujve mbi mshiren (Martja e 3 e Krezhmes) mandej u nis për Jeruzalem për Festen e Tabernakve. Atje demaskoi çfutnit që E akuzojshin për thyemje të Shabàtit (Martja e javes 4 të Krezhmes), fali gruen adultere (Shtundja e javes 3 të Krezhmes), msoi në Tempull (Shtundja e katërt dhe Hanja e dytë e Krezhmes) dhe shndoshi t'lindunin qorr (Mërkurja e javes' katërt të Krezhmes). Mbas kthimit edhe njiherë në Galilé, JEZUSI shkoi në Peré ku shndoshi nji memec (Diela e 3 e Krezhmes) dhe po atje shpjegoi nji imazh të ringjalljes në personazhin e Jónas (Mërkurja e javes' parë të Krezhmes). Prej aty, KRISHTI shkoi në Jeruzalem për Festen e t'Kushtuemit për me u rikthye në Peré ku predikoi parabolen e Birit dorëlshuem (Shtundja e javes dyte të Krezhmes) dhe t'pasunit t'keq (Enjtja e javes dytë te Krezhmes). Prej aty u thirrë në Betaní ku rinjalli Lazrin (Premtja e javes katert të Krezhmes). Mbas mbrritjes në Efrem, JEZUSI u drejtue drejt Jeruzalemit ku shpalli lajmin e deks' Tij (Merkurja e javes dytë të Krezhmes). Në Tempull, KRISHTI edhe njiherë xorri jashtë shitësit (Martja e javes parë të Krezhmes), përmendi parabolen e vreshtàrve rebelë (Premtja e javes dytë të Krezhmes) dhe denoncoi hipokrizinë e Farizejve (Martja e javes dytë të Krezhmes). Mandej Shelbuesi hypi në Kodren e Ullijve e tuej pâ Jeruzalemin, ku do të denohej mbas 3 ditësh, foli mbi Gjygjin që ka me dâ përgjithmonë t'mirët prej t'kqive (Hanja e javes parë të Krezhmes).

E Merkurrja e Përhime hap zyrtarisht kohen shêjte të Krezhmes, e cilla âsht si nji lloj tërhekje e zgjatun shpirtnore prej botës për me bâ pendesë për mkatet e bâme dhe për me u përgaditë me marrë pjesë në frytet e Shëlbimit që KRISHTI Zot na i ka fitue me Pasionin dhe Vdekjen e Tij në Kryq. Pa pendesë nuk ka falje mkatesh.

Prandej âsht shumë e rândsishme, s'pakut któ 40 ditë, me u dâ sa mâ shumë që të jetë e mujtun prej punve t'botës, për me ndjekë KRISHTIN Zot, me meditime, lutje, njinesë e pendesë, n'misionin shëlbues t'jetës' Tij publike. N'kjoftë se dona me u rinjâllë me KRISHTIN duhet patjetër me vuejtë e me dekë me KRISHTIN, sejcilli tuej bajtë kryqin e vet mbas Shëlbuesit. Rrugë tjetër për Parriz nuk kà.

Simbas ligjeve të Kishës, gjatë Krezhmes, besimtarët katolikë duhen me praktikue njinesën dhe abstinencen.

Në kohen e Krezhmes tâna ditët, përjashtue të Dielat, janë ditë njineset, kurse e Mërkurja e Përhime, të Premtet dhe të Shtundet e Krezhmes janë ditë abstinencet.

Njinesa âsht hàngja e nji vakti kryesor t'vetëm n'ditë por Kisha Katolike tash lejon me marr pak ushqim n'mjes e n'darkë. Gjithashtu mes ktyne 3 vakteve lejohet me pi uj, lângje jo ushqyese si kafe, vênë, por ju tamël (qumësht), çokollatë apo langje të tjera ushqyese. Sidokjoftë, konsumimi i langjeve midis vakteve zvoglon ose hjekë krejt meriten e njinesës. Simbas rregullave të Ligjit Kanonik të 1917, tashti nuk ka nji orar të caktuem me marrë vaktin kryesor. Gjithashtu lejohet me u bâ ndrrimi i vakteve : për shembull, me marrë mjesin n'darkë dhe anasjelltas.

Pra me mbajtë njinesen duhet me hangër vetëm 1 vakt kryesor n'ditë. Nuk ka limit n'sasínë apo llojet e ushqimeve që merren n'kyt vakt por ai nuk duhet me u zgjàtë mâ shumë se 2 orë dhe nuk duhet me u ndërpré për mâ shumë se 30 minuta. N'kjóftë se vakti ndërprehet për nji kohë mâ t'gjatë se 30 minuta, bâhet mkat veniel (i lehtë); n'kjóftë se ndërpritet mâ shumë se 1 orë, pa arsye shumë serioze (p.sh me ndêjë te kryet e atij që âsht tuej dekë), bâhet mkat mortar (i rândë). Ata që parashikojnë se nuk kanë me mujtë me mbajtë Krezhmen, për arsye shndetit, pune t'rândë, etj., duhen me u kshillue me Rrfysin e tyne apo nji meshtar t'aprovuem.

N'mjes, sasia e lejueme e ushqimit shkon deri në 60 gram, kurse n'darkë, rreth 250 gram.

Abstinenca âsht mos-konsumimi i mishit apo i langjeve të mishit.

Kanonet 1250-1254 urdhnojnë njinesen për çdo t'krishtênë prej moshes 21 vjeç deri në moshen 61 vjeç (Kanoni 1254 § 2) dhe abstinencen për shdo besimtar që ka mbushë 7 vjeç (kanoni 1254 § 1).

Zoti i fâl mkatet njerzve për shkak t'pendesës' tyne (Libri i Dijes 11:24-27).

Zoti âsht i pasun n'mirsí për ata që konvertohen me gjithë zemër, me njinesë, lotë e vajtime. Nuk duhet me shkye teshat, si farizejt, por, zemrat tona me nji pendesë t'sinqertë (Profeti Joël 2:12-19).

Nuk do t'i napim llogari njerzve për njinesen tonë, por Atit tonë që shef në sekretin e zemrave dhe që ka me na e shpërblye (Sh'Mateu 6:16-21)

Të Merkuren e Përhime, për me përvujtnue krenarinë tonë, Kisha Katolike na kujton dënimin me vdekje që tânë njerzimi duhet me shlye për arsye t'mkatit t'rrjedhshëm :

"Kujtóju ô njíri se hí jé e n'hí ke me u kthye."

Híni âsht simbol i pendesës dhe, prej bekimit' Kishes ai bâhet sakramentàl, që rrit shpirtin tonë drejt përvujtnís dhe sakrificës. Simbas Pontfikalit Romak, nji prej 7 librave shêjte të Liturgjisë katolike, ceremonija e vuemjes t'hinit mb krènat e besimtarve na kujton nji tjetër ceremoni t'lashtë që praktikohej n'Kishen Katolike. Dikur mkatnorët që kishin bâ mkate të rânda duheshin me bâ pendesë publike. Papa bekote cilícet, nji lloj kmishet e ashpër prej qimesh bagtish, kryesisht qime cjapit, që u veshte prej pendestàrve direkt për mish. Mbas hedhjes' hinit dhe veshjes' ciliceve besimtarët kndóshin 7 Psalmet e Pendesës, kurse pendestàrët xirreshin jashtë Kishet për me bâ pendesë për krimet e tyne t'rânda, si Adami që u xorr jashtë prej Parrizit toksor për mosbindjen e tij. Pendestàrët lêheshin jashtë Kishet gjatë tânë kohës' Krezhmes dhe pranoheshin vetëm të Enjten e Madhe kur ata hijshin mbrêndë dhe rrfèheshin.

Cilici i Mbretit sh'Luigjit IX (1214-1270) i ruejtun në Kishen Saint-Aspais të Melunit në Francë

Ceremonija e bekimit dhe e vuemjes s'hinit nuk ka origjinë romake. Mendohet se ajo vjen prej Anglisë. Në Konçilin e Beneventos (1091), Papa Urbani VI urdhnoi që hini t'u vêhej besimtarve n'shêj pendeset.

Asht mâ mirë për jue, thotë sh'Jeronimi, që stomaku t'vuejnë e jo shpirti. Ashpërsia e njinesës dhe e pagjumsisë zbraps sulmet diabolike. Aj që jeton n'mes t'qèjfeve âsht i dekun (Epist.).

N'Unjillin shêjt lexojmë se apostujt n'nji rast nuk mujten me largue (egzorçizue) nji djall dhe mbasi pveten JEZUSIN ata kuptuen se disa lloj djajsh nuk munden me u largue veçse prej lutjes dhe njinesës. (Sh'Marku 9:27-28)

Njinesa âsht praktikue dhe vlersue shumë edhe n'kohen e Beslidhjes s'Vjetër.

Moísi, që përfaqson ligjin dhe Elia, që përfaqson profetët,  njinuen sejcilli 40 ditë përpara se me iu afrue Zotit në Malin e Sinait dhe në até të Horebit. (Exodi 24:18; III Mbretve 19:8).
 
Katolikët e parë njinoshin përditë tuej hangër vetëm nji vakt në t'êrrun. Sh'Gjon Kryeprèmi njinoi e bâni pendesë gjatë 30 vjetve n'shkretinë tuej hanger vetëm mjaltë t'egër e karkalèca. Mbasi Jonas i kërcenoi prej Zotit me shfarosje për arsye t'mkateve t'yne t'rânda, popullsia e Ninitve bâni pendesë, prej mâ t'madhit te mâ i vogli, prej mâ t'riut te mâ i vjetri, prej mâ t'vorfnit te vetë mbreti. Edhe bagtitë i detyrúne me njinue. Tuej pâ pêndesen e tyne, Zoti nuk i shfarosi Ninitët.

Njinesa, thote sh'Leoni, prodhon mendimet e dlira, vullnesat e arsyeshme dhe të drejta e kshillat mâ të dobishme. Me anen e ksaj vuejtje t'vullnetshme, pasionet e mishit desin dhe shpirti rinovohet n'virtyte (Serm. II de Jejunio decim. mensis)

Ndigjoni si flet sh'Ambrozi i Milanit : Shka âsht njinesa veçse imazhi i Parrizit dhe çmimi që duhet pague për me e fitue ? Njinesa âsht ushqimi i shpirtit, jeta e êngjujve, deka e mkatit, shkatrrimi i krimeve, ilaçi i shnedit, burimi i hirit shêjtnues e baza e pastërtisë shpirtnore. Me anen e njinesës shkojmë menjiherë te Zoti (De Elia et jejun., c. III)

Njinesa, thotë shêjti Efrem, âsht karroca që na çon n'Qiell. Njinesa lind profetët dhe i mson dijen ligjvênsve. Njinesa âsht nji roje perfekte e shpirtit dhe bashkjeton me trupin pa e dâmtue. Njinesa âsht nji armë universale për ushtarët guximtarë dhe atletët e patrembun. [Thuhet se para luftnave, ushtritë pagane greke e romake t'antikitetit hashin pak ose aspak për me kênë sâ mâ t'fuqishëm n'fushen e betejës]. Njinesa i reziston tundimit dhe nep dishiren e devocjonit. Njinesa fikë furinë e zjermit, i mbyll fytin luajve dhe drejton lutjet kah Qiella. Abstinènca âsht nâna e shêjtnisë, disiplina e rinisë dhe zbukurimi i pleqnisë (De Jejun., C. IX)

Njinesa, thotë sh'Jeronimi jo vetëm që âsht nji virtyt perfekt por âsht edhe temeli i virtyteve tjera; njinesa âsht shêjtnija, pastërtia shpirtnore, matunia, virtyte pa t'cillat kërkush nuk ka me pâ Zotin (Lib. II ad Demetriad.)

Ashtû si ushtari nuk âsht asisend pa armen, thotë sh'Krizostomi, e arma nuk âsht asisend pa ushtarin, ashtû edhe urata nuk âsht asisend pa njinesen, e njinesa pa uraten nuk vlen kurrgjâ (In Matth., C. VI)

Njinesa, thotë sh'Gjon Krizostomi, pastron shpirtin, lehtson shqisat, nënshtron trupin shpirtit, bân zemren e përvuejtun dhe t'pendueme, shpërndân rêtë e pasioneve, fikë zjerimin e epsheve t'ndezuna dhe ndez pishtarin e dlirtsísë (In cap. VI Matth.)

Sh'Athanasi thote se njinesa shndôsh smundjet, qetson vrullin e gjakut, largon djajtë dhe mendimet e kqija, e bân shprtin mâ t'bardhë e mâ t'bukur, zemren, mâ t'pastër e trupin, mâ t'shndetshëm e mâ t'fortë (Lib. I de Virgin.)

Prej njineset Profeti Elia hypi n'Qiell n'nji karroce triumfit, thotë sh'Ambrozi (De Elia et jejun.)

Na e dimë, shprehet sh'Pjetri i Ravenës, se njinesa âsht kalaja e Zotit, kampi i JEZU-KRISHTIT, parzmorja e pathyeshme e SHPIRTIT-SHEJT, flamuri i Fesë, shêja e dlirtsisë dhe triumfi i shêjtnisë (Serm. de Jejun.)

Mekênse gryksia na i hupi gzimet e Parrizit [me mkatin e Adamit e Evës] t'përpiqena me i rifitue kto gzime me anen e njinesës dhe t'abstinèncës, thotë sh'Gregori (Homil. de Jejun.)

Njinesa, thotë doktori i madh sh'Bazili, prodhon profetët dhe shton forcë mbi forcen e t'fortve. Asht njinesa ajo që bâni forcen e Samsonit për sa kohë që aj kjé besnik me e praktikue. N'beteja aj rrëzote me mija ushtarë, zhgulte dyert e mëdhaja t'qytetit dhe as luàjt nuk mujshin me i rezistue fuqisë t'krahut t'ij. Por kur dehja e vênës dhe e imoralitetit ia lidhen duert, Samsoni u xue prej anmiqve t'ij t'cillët ia xórren sytë dhe e bâne sa edhe fmijët me luejtë me té (Homil. de Jejun.)

Samueli, thotë sh'Jeronimi, mblodhi popullin në Masfat dhe e forcoi me anën e nji njinese që urdhnoi dhe kshtû ata dolen fitimtarë n'betejë. (Libri i Mbretve)

Juditi me armen e njinesës' aj t'përditshme mujti Holoférnin dhe ushtarët e tij të dehun  e kshtû pshtoi popullin e saj (Libri i Juditit 8:6)

Mbretnesha Ester bashkë me bijat e saja njinuen pa hangër e pa pi për 3 ditë e 3 netë dhe n'sajë t'ksaj sakrificë shêjte Mbreti Aserius nuk egzekutoi çfutnit (Libri Esterit 4:16)

Juda Makabéu me ushtarët e tij, n'sajë t'njnesës që praktikuen, moren ndihmë prej Qiellit dhe fituen shumë beteja kundër armiqve të tyne të shumtë.

Sh'Ambrozi ia atribon tâna mrekullitë e Elisë njinesave t'shumta t'ktij profeti shêjt. Nëpermjet njinesës Elia mbylli Qiellin mos me râ shi, njâlli djalin e nânës t'vé, ndali përmbytjet, zdrypi zjermin prej Qiellit, frenoi ujin e Jordanit dhe hypi n'Qiell mbi nji karrocë t'zjarrtë. (De Elia et jejun.)

Por njinesa që Zoti kërkon prej nesh nuk âsht vetëm moshàngja e mospímja.

Disa thonë se kanë njinue por Zoti nuk e ka pâ njinesën e tyne. Kjo ka  ndodhë, thotë profeti Izaia, sepse n'ditët e njinesës, ata kanë ndjekë kapriçiot dhe vullnesen e tyne (LVIII: 3). Thyeni zinxhirët e imoralitetit, flet Zoti nëpermjet gojës' profetit Elia, mbâni barren bashkë me ata që janë t'krrúsun, ngushlloni t'pikëlluemt, kputni litarët e t'burgosunve (LVIII: 6). Dàjeni kashàten me até që ku ûj, merrni nën çatinë tuej t'pastrehët. Kur t'shifni nji njiri lakuriq, mbulojeni e mos e përbuzni mishin me t'cillin edhe ju jeni veshë (LVIII: 7) Atherë drita juej ka me ndriçue si mjesi, do t'ju kthej shndetin, drejtsia juej ka me ecë para jush dhe keni me u rrethue prej lavdisë t'Zotit (LVIII : 8) E kur t'thirrni Hyjin, Ai ka me ju plotsue lutjen, dhe n'thirrjen tuej t'parë Ai ka me ju përgjigjë : Qé ku jam (LVIII: 9)

Merita e njinesës, thotë sh'Leoni, nuk âsht vetëm në shmangjen e ushqimit. Nuk vlen asisend me ia hjekë trupit ushqimin ne kjoftë se shpirti nuk largohet prej mkatit (Serm. IV Quadrag.)

N'kjoftëse goja ka mkatnue, thotë sh'Bernardi, atherë mjafton që vetëm goja t'bâjnë pendesë. N'kjoftë se syni ka mkatnue me shikime mkatnore atherë syni duhet me njinue tuej mos pâ gjâna të panevojshme e kurioze; n'kjoftë se veshi ka mkatnue tuej ndigjue me ândje fjalë mkatnore, atherë veshi duhet me njinue tuej mos ndigjue fjalë t'kqija, shpifje, etj.; Në t'njâjten mnyrë, gjuha duhet me njinue për mkatet që ka folë; duert duhen me njinue tuej iu largue demelízmit; por mbi gjithshka, shpirti duhet me njinue tuej iu largue mkatit, e kjo me vullnesë t'lirë përndryshej Zoti nuk ka me e pranue njinesën. (Serm. III de Jejun. Quadrag).

Pra âsht e rândsishme me e bâ t'meritueshme e t'pranueshme njinesën e trupit me anen e njinesës së shpirtit e të zemrës. Kjo ishte edhe njinesa që profeti Joël i urdhnote hebrejve me bâ :

"Shêjtnoni njinesen tuej" (I. 25)

Me shêjtnue njinesen, thotë sh'Gregori, don me thânë me i ofrue Zotit abstinecën prej mishit s'bashkut me veprat e mira. Grindjet t'pushojnë, ngatrresat t'qetsohen, sepse âsht e kotë me mundue trupin n'kjoftë se nuk i vêmë frê pasioneve t'kqija.

Dàni buken tuej me até që ka ûj (Isaia. LVIII. 7). Kjo âsht edhe kondita e dytë që Zoti kërkon prej nesh për me pranue njinesën tonë. Njinesa, thotë sh'Gregori, duhet shoqnue prej uratës dhe lëmoshës, duhet me i dhanë bukë t'vorfnit, mikpritje t'huejit dhe veshje t'zhdeshunit (Homil. XVI in Evang.)

Shêjtnoni njinesën tuej, thotë sh'Bernardi. Bâni njinesën me krahë për me hypë deri n'Qiell : me krahun e lutjes dhe krahun e drejtsisë. Ajo që shêjtnon njinesën âsht qëllimi i drejtë dhe lutja e flakët (Serm. IV de Jejun. Quadrag.).

KRISHTI ZOT me ndërmjetsí të Nânës' Kshillit t'mirë na ndihmoftë me bâ nji krezhëm shêjte për lavdinë e Hyjit dhe shelbimin e shpirtnave.


Bibliografia :

* Dom Gaspar Lefebvre, Missel quotidien et vesperal, 1937, Bruges, Belgique.
* Héribert Jone O.M. Cap., Précis de théologie morale catholique, 1958, Tournai, Belgique.
* Abbé Barbier, Les trésors de Cornélius a Lapide, vol. II, faqet 623-632, 1876, Paris.

KOHA E SEPTUAGJEZIMES

     Me kohen e Septuagjèzimës, që âsht pjesa e dytë e vjètit ekleziastik, fillon Cikli i shêjtë i Pâshkës. Gjatë pjesës' parë të vjetit ekleziastik apo kishtar, Kisha Katolike na manifeston Hyjnínë e JEZU-KRISHTIT me Ciklin e Krishtlindjes, kurse gjatë pjesës'dytë, ajo na paraqet Misterin e Shëlbimit t'njírit tuej na diftue veprat e KRISHTIT që na kanë meritue kyt shëlbim t'mrekullueshëm.

Koha e Septuagjèzimës fillon gjithmonë javen e 9 para Pâshkës dhe numëron 3 të diele rresht që përgadisin besimtarët për me hi n'Kohen shêjte t'Krézhmeve : E Diela e Septuagjèzimës, ajo e Segzagjèzimës dhe ajo Kuinkuagjèzimës. Emni i tyne vjen prej latinishtes " septuagesima" = shtatëdhetshe, "Sexagesima" = gjashtëdhetshe dhe "Quinquagesima" = pêsëdhetshe. Pra prej t'Dieles' Septuagjèzimës na dâjnë 70 ditë prej Pâshkës' KRISHTIT. Kjo kohë shërben si nji periudhë tranzicjonit dhe përgaditore për shpirtnat që duhen me kalue prej gzimeve të Ciklit të Krishtlindjes në pêndesen e Krezhmes Shêjte katërdhêt-ditore. Njiními (argjërimi) nuk ka fillue por ngjyra e ornimeve âsht vishnja, ngjyra e pêndesës.

Kyt vjètë, Koha e Septuagjèzimës ka fillue me t'Dielen e Septuagjèzimës, t'cillen Kisha e ka celebrue me 5 Fruer. Pjesët e Ofícit t'natës gjatë krejt ksaj jave janë xjerrë prej Kapitullit t'Gjenezës dhe na diftojnë krijimin e botës dhe t'njírit; râmjen n'mkat t'Adamit dhe Evës dhe pasojat e tija katastrofike (në të Dielen e Septuagjèzimës me 5 Fruer), historinë e Noesë (në të Dielen e Segzagjèzimës me 12 Fruer), i cilli me familjen e tij prej 7 antarësh kjénë të vetmit që shpëtuen mbas Përmbytjes' Madhe, ndëshkim i drejtë i Zotit për mkatet dhe djallzinë e njerzve, si dhe sakrificen e Abrahamit (në të Dielen e Kuinkuagjèzimës me 19 Fruer) dhe até të Melkisedékut që paraprín sakrificën që Zoti kërkoi prej Birit të Tij të vetëm për pshtimin e njerzimit mkatnuer. Koha e Septuagjèzimës mbaron të Mërkuren e Përhíme, ditë që inauguron fillimin e Krezhmës.

Në kohen e Krezhmes tâna ditët, përjashtue të Dielat, janë ditë njineset, kurse e Mërkurja e Përhime, të Premtet dhe të Shtundet e Krezhmes janë ditë abstinencet apo moshângje mishit e làngjeve të mishit.

Njinesa âsht hàngja e nji vakti kryesor t'vetëm n'ditë por Kisha Katolike tash lejon me marr pak ushqim n'mjes e n'darkë. Gjithashtu mes ktyne 3 vakteve lejohet me pi uj, lângje jo ushqyese si kafe, vênë, por ju tamël (qumësht), çokollatë apo langje të tjera ushqyese. Sidokjoftë, konsumimi i langjeve midis vakteve zvoglon ose hjekë krejt meriten e njinesës. Simbas rregullave të Ligjit Kanonik të 1917, tashti nuk ka nji orar të caktuem me marrë vaktin kryesor. Gjithashtu lejohet me u bâ ndrrimi i vakteve : për shembull, me marrë mjesin n'darkë dhe anasjelltas.

Pra me mbajtë njinesen duhet me hangër vetëm 1 vakt kryesor n'ditë. Nuk ka limit n'sasínë apo llojet e ushqimeve që merren n'kyt vakt por ai nuk duhet me u zgjàtë mâ shumë se 2 orë dhe nuk duhet me u ndërpré për mâ shumë se 30 minuta. N'kjóftë se vakti ndërprehet për nji kohë mâ t'gjatë se 30 minuta, bâhet mkat veniel (i lehtë); n'kjóftë se ndërpritet mâ shumë se 1 orë, pa arsye shumë serioze (p.sh me ndêjë te kryet e atij që âsht tuej dekë), bâhet mkat mortar (i rândë). Ata që parashikojnë se nuk kanë me mujtë me mbajtë Krezhmen, për arsye shndetit, pune t'rândë, etj., duhen me u kshillue me Rrfysin e tyne apo nji meshtar t'aprovuem.

N'mjes, sasia e lejueme e ushqimit shkon deri në 60 gram, kurse n'darkë, rreth 250 gram.

Abstinenca âsht mos-konsumimi i mishit apo i langjeve të mishit.

Kanonet 1250-1254 urdhnojnë njinesen për çdo t'krishtênë prej moshet 21 vjeç deri në moshen 61 vjeç (Kanoni 1254 § 2) dhe abstinencen për shdo besimtar që ka mbushë 7 vjeç (kanoni 1254 § 1).
KRISHTI Zot e Nâna e Kshillit të Mirë na bekoshin dhe drejtoshin me hirin shêjtnues me bâ nji Krezhme shêjte dhe me u përgaditë dêjsisht për Festen e Madhe t'Pashkës.

Meditacjón mbi Festen e Pyrifikacjonit
 (2 Fruer)

 

 

     Festa e Pyrifikímit t'Shêjtnueshmes Virgjinës Marí, e njoftun edhe me emnin Festa e Qirave e celebrueme me 2 Fruer, mbyll ciklin e shêjtë të kohes mbas Epifanís. Kjo âsht nji prej solemnitèteve mâ t'moçme kushtueme Virgjinës Marí, dhe n'Romë kjo festë qysh n'shekullin e VII-të xête vêndin e dytë mbas Festës' Marrjes n'Qiell t'Zojes Bekueme, e festueme me 15 Gusht.

Festa e Pyrifikacjonit apo e Pastrimit celebrohet me 2 Fruer, sepse tuej dashtë me iu nënshtrue Ligjit Mozaik, Zoja e Bekueme duhej me shkue n'Tempullin e Shêjtë t'Jeruzalemit 40 ditë mbas lindjes' KRISHTIT Fmí (25 Dhetuer - 2 Fruer). Simbas Ligjit Mozaik, nânat izraelite që lindshin djalin e parë duheshin me shkue n'Tempull me ia ofrue Zotit, sepse ai i perkíte Hyjit n'nji mnyrë t'veçantë. S'bashku me kyt ofertë, ligji urdhnote që familjet e pasuna t'ofroshin nji qingj, kurse për familjet mâ t'vorfna, 2 pllumba. Shkuemja e Zojes' Bekueme me JEZUSIN Fmí dhe sh'Jozefin n'Jeruzalem, ashtû si e kishte profetizue profeti Malakí (3:1-4), përkujtohet prej proçesjónit me qira t'ndezuna që bâhet para fillimit t'Meshës' ksaj dite.

Dylli i qirit përfaqson Trupin e virgjën të KRISHTIT Fmí, fitíli përfaqson Shpirtin e Tij kurse flaka, Hyjnínë e JEZU-KRISHTIT, thotë sh'Anselmi.

Gjatë ofrimit të "Qingjit t'Beslidhjes" hebreu Simeon, i frymzuem prej SHPIRTIT-SHEJT, proklamoi hyjníne e JEZUSIT, si Zoti "që me driten e Tij ka me ndriçue kombet jo-çifute dhe ka me kênë lavdia e popullit t'Izraelit" (Luka 2:22-32)

Megjithse Zoja e Bekueme nuk ishte e detyrueme me iu nënshtrue ktij ligji mozaik t'pastrimit, për shkak t'virgjinitetit t'saj para, gjatë dhe mbas lindjes' KRISHTIT (sh'Bonaventura), Virgjina e Bekueme, për dashtní për përvujtní dhe ndigjèsë, dèshti me iu nënshtrue ktij ligji si nânat e tjera izraelite. Por Virgjina e Bekueme e ofroi Birin e saj ndryshej prej nânave t'jera. Si e përmênda mâ nalt, mbasi nânat izraelite ofrojshin djelmët e tyne t'parë, ata i mêrrshin ata prapë n'shpi tuej ofrue holokàustin e kîjave (qingja) ose pllumbave n'vênd t'holokàustit t'fmijve t'yne. Por Mbretnesha e Qiellit dhe e Dheut e ofroi Birin e saj realisht "n'duert e deks", me nji dhimbje shpirtnore ekstreme, tuej e ditë se nji ditë kjo Sakrificë Supreme kishte me u konsumue n'Krygj t'Kalvarit. Kshtû, sakrifica që Virgjina Shêjte i bâni jetës' Birit'saj kjé vërtetë sakrifica e jetës' aj, për arsye t'dashtnís t'pafundme që Virgjina kishte për Fminë hyjnor.

Por vuejtja shpirtnore e Zojes Bekueme nuk pushoi n'kyt ditë t'Pastrimit. Ashtû si e profetizoi hebreu Simeon, vuejtjet e Virgjinës Mari nuk pushuen asnjiherë deri n'momentin e Marrjes' aj n'Qiell (15 Gusht). N'çdo moment t'jetës' aj t'bekueme, shêjtja Nâna e tenZot e ka ofrue Birin e saj hyjnor Atit qiellor për shëlbimin e tânë njerzve. Sh'Agustini e quen Zojen e Bekueme "Riparuesja e njerzimit" për shkak t'meritës t'madhe që ajo fitoi tuej ofrue sakrificen e jetës hyjnore t'JEZU-KRISHTIT Atit qiellor. Prandaj sa meritë t'jashtzakonshme ka oferta e Pasionit dhe Plagve shêjte t'KRISHTIT Zot Atit qiellor, me ndërmjetsín e duerve virgjinale t'Nânës tenZot, për konvertimin e mkatnorve, shëlbimin e njerzve dhe çdo nevoje tjetër, lutje që sejcilli mund t'a bâjnë n'çdo moment me efikasitet të madh realizimit.

Shërbtorja e Zotit, Motra Marie-Marthe Chambon, e dekun n'hije shêjtnijet, ofróte kshtû Plaget e KRISHTIT : "JEZUS i ém, falje e mshirë, për hir t'meritave t'Plagve t'Jueja shêjte. At i përjetshëm, po ju ofroj Plagët e Zotit tonë JEZU-KRISHTIT për me sherue plagët e shpirtnave tonë".

Denys le Chartreux konfirmon gjithashtu se Zoja e Bekueme mundet me u thirrë "Shëlbuesja e njerzimit" sepse tuej sakrifikue me vetdije Birin e saj t'vetëm Drejtsís hyjnore, ajo mori pjesë n'Vuejtjet e KRISHTIT n'nji mnyrë aq perfekte sa që me meritue shpërndamjen e meritave t'Shëlbuesit t'njerzimit, KRISHTIT ZOT.

Sh'Bernardi thotë se Zoti ka vue n'duert e bekueme t'Zojes Marí tânë çmimin e shëlbimit tonë, kshtû që hiret, t'cillat janë meritat e JEZU-KRISHTIT, i ndahen njerzve prej duerve shêjte të Nânës tenZot, Virgjinës Marí.

Virgjina Marí, për dashntí për virtytin e ndigjèsës, nuk deshti me i dhanë përgjigje tjetër Arkêjllit Gabriel vetëm até të Shërbtores' Zotit. Sh'Thomas de Villeneuve thotë se kjo Shërbtore e Zotit n'veprat dhe mendimet e saja nuk e ka kundërshtue kurrë Vullnesen hyjnore. Sh'Agustini shkruen se me anen e ndigjèsës, Zoja e Bekueme riparoi mosndigjèsën e Evës. Për mâ tepër, ndigjèsa e Zojes' Bekueme kjé shumë mâ perfekte sesa ajo e tânë shêjtënve të tjerë sepse të tânë njerzit, t'shtyem me bâ keq si pasojë e Mkatit t'rrjedhshëm, e kishin vshtirë me bâ mirë. Por nuk ishte kshtû për Nânen e tenZot, shkruen sh'Bernardini i Sienës, sepse, Virgjina Marí tuej kênë pa mkat origjinal, e për rrjedhojë pa pasojat e ktij mkati t'rrjêdhshëm, nuk pati asnji pengesë me iu bindë Zotit dhe ajo n'çdo moment ka ndjekë me perfekcjon tâna inspiracjonet hynore. Zojes Bekueme mund t'i aplikohen fjalët "Shpirti ém âsht shkí kur ka folë i Dashtuni ém" (Cant. V,6).

Për me iu bindë Vullnesës Hynore, Zoja e Bekueme iu bind Perandorit romak me shkue n'Nazareth, n'kohë dimnit dhe shtatzânë; me ndjekë menjiherë sh'Jozefin n'Egjipt dhe me ofrue Birin e saj shêjt n'Tempullin e Jeruzalemit. Sh'Ildefonsi shkruen se ndigjèsa e Zojes Bekueme ishte aq perfekte saqë n'Kalvar, n'kjoftë se ushtarët romakë nuk do të kishin kryqzue JEZUSIN, Nâna e Zotit do t'kishte kryqzue vetë Birin e saj n'Kryq me bâ Vullnesen e Zotit për shelbimin e njerzve.

Virgjina Marí, n'nji revelacjon, i ka diftue shêjtes Brixhitë se n'sajë t'meritës t'ndigjèsës që ka praktikue, Zoja e Bekueme ka sigurue hirin prej Zotit që të tânë ata që kanë me iu drejtue ksaj Virgjine t'lavdishme, me ndjenja pêndèset, kanë me marrë prej Zotit faljen e mkateve.

O Nâna dhe Mbretnesha jonë, luteni JEZUSIN për né; për meritat e ndigjèsës' juej na xirrni hirin prej Zotit që t'ndjekim gjithmonë Vullnesën hyjnore si dhe kshillat e porositë e étënve tonë shpirtnorë. Amen.

Shêjtja Marí, Nâna tenZot lútuni për né, tash e n'fill deks'onë, ashtu kjoftë.

Epifanía e Zotit tonë JEZU-KRISHTIT

prej Illyricum Sacrum
http://nenaekeshillittemire.blogspot.com/

Mbretnit dijetarë, mbasi panë hyllin, i thàne njâni-tjetrit : "Qé shêja e Mbretit t'madh; t'shkojmë e T'a kërkojmë; T'i dhurojmë ar, temjàn dhe mirrë, aleluja. (Prej Mbrâmsores s'parë-Vespers)

Tnjofim n'adhurimin e Mbretënve-dijetarë fillesat e thirrjes dhe Fesë tonë dhe t'festojmë me zemra t'mbushuna me gazmênd lindjen e ksaj shprese t'gzueshme, sepse qysh tash ne kemi fillue me hí n'trashigimínë qiellore. (Papa shën Leoni, Matins)

* * * * 

     Festa e Epifanisë ose e Manifestimit të Zotit tonë JEZU-KRISHTIT ka kênë gjithmonë shumë e bujshme në Kishen Katolike deri aty sa edhe vetë perandorët nuk mungojshin me asistue në meshën dhe ceremonitë e ksaj dite t'bekueme të 6 Janarit. Epifania âsht Festë e urdhnueme në Kishen Katolike universale. Kshtû, si diten e Dielë, ndalohen punët servile dhe urdhnohet asistimi n'Meshen shêjte.

Kjo festë âsht festue n'Lindje qysh n'shekullin e III A.D. dhe ka fillue me u celebreu n'Perëndim kah fundi i shekullit të katërt. N'kjoftë se në Kshndella, Zoti iu paraqit n'mnyrë të dukshme popullit të zgjedhun hebré, në misterin e Epifanisë, KRISHTI Zot i manifestohet popujve paganë, që përfaqsohen në grazhdin e Betlehemit me 3 Mbretën dijetarë të ardhun prej Lindjes.

"N'kyt ditë Ati i zbulon kombeve jo-çifute Birin e Tij" (Prej lutjes' Meshës)

Profeti Izaí e ka profetizùe kyt mister kur shkruen se "të tânë kanë me ardhë prej Sabës me prue ar, tejman dhe me shpallë lavditë e Zotit" (Izaía 60,1-6)

Po n'kyt ditë Kisha Katolike nderon edhe dy manifestime të tjera të KRISHTIT Zot : E para, Pagzimin e KRISHTIT n'ujët e Jordanit - prandej edhe Epifania njifet te né edhe si Festa e Ujit t'Bekuem, dhe e dyta, mrekullia e transformimit t'ujit në vênë prej JEZU-KRISHTIT në martesën e Kanës, n'Galilé.

N'kjoftë se Kshndellat i kndojnë himn natyrës hyjnore dhe asaj njerzore të KRISHTIT, Epifania nderon bashkimin mistik të shpirtnavet me JEZUSIN :

"N'kyt ditë Kisha âsht bashkue me Bashkshortin e saj qiellor, sepse KRISHTI ka lâ krimet n'ujin e Jordanit; mbretnit vrapojnë me dhuratat e tyne n'martesen mbretnore dhe dasmorët pijne me gzim ujin e shndrruem n'vênë." (Prej Mbrâmsoreve të dyta)

Dita e Epifanisë, krahas Krishtlindjes, Pashkës, Ngritjes s'KRISHTIT n'Qiell dhe Rrëshajës, cilësohet n'Kanonin e Meshës, si ditë shumë shêjte, dhe kjo me të drejtë sepse JEZUSI i shfaqet jo vetëm popullit hebré, t'ndriçuem prej ligjit mozaik dhe profetëve, por edhe popujve jo-hebréj, që jetojshin n'injorancë dhe paganizëm, në mnyrë që të dy popujt t'adhurojnë Zotin e vërtetë JEZU-KRISHTIN dhe të mbrrijnë n'lumnín e Parrizit.

Ashtû si Lindja e KRISHTIT iu lajmnue çifutve me anen e êngjëjve, ashtû iu zbulue popujve paganë ardhja e Tij me dukjen n'Qiell t'nji Hylli t'jashtëzakonshëm. Mbreti David profetizon mbi mbretniit dijetarë kur shkruen se :

"Mbretnit e Tarsit dhe t'ishujve do t'napin peshqèshe, dhe mbretnit e Arabisë dhe të Sabës kanë me prue dhurata. Të tânë mbretnit e botës kanë me E adhurue dhe të tâna kombet kanë me E shërbye." (Psalmi LXXI)

Simbas Traditës Katolike kto mbretën dijetarë, shumë t'përparuem n'njoftjen e shkencave natyrore dhe t'pajisun prej Zotit me nji urtsí t'madhe, thirreshin : Gasper, Baltazar dhe Melkior. Ata përfaqsojnë kshtû tri degët e njerzimit : Melkior, pasardhsit e Sem-it; Gaspri, pasardhsit e Çam-it; dhe Baltazar, pasardhsit e Jafetit, ku Sem, Çam e Jafet janë 3 bijtë e Noésë prej ku rrjedhin tâna kombet e botës.

Me anen e astronomisë, 3 mbretnit shikuen n'Qiell prezencen e nji hylli mâ t'ndritshëm se tâna hyjet e tjera, dhe, prej frymzimit hyjnor, u kujtuen mbi Hyllin e Jakobit mbi t'cillin kishte profetizue profeti Balaam. Ky hyll ishte shêja e Mbretit t'madh që pritej me lindë, mbi t'cilen kishin dijeni edhe paganët, e veçanarisht ata mâ të shkolluemit. E kshtû 3 mbretnit lanë vendin dhe pasunitë e tyne me ndjekë Hyllin. A veprojë kshtû katolikët sod ? A janë gadi me lanë vendin, pasuninë e gjithshka tjetër me ndjekë thirrjen e Zotit ?

Nuk dihet me siguri vendi prej kah erdhen 3 Mbretnit, megjithse n'Unjill thuhet se ata erdhen prej Lindjes së Betlhememit, Jeruzalemit. Pra, mendohet se ata ishin prej Arabisë, që popullohej n'at kohë prej fmijve që Abrahami kishte pasë me gruen e tij të dytë, Ceturen. Kto fmij ishin Jeksani, i ati i Sabës, dhe Madiani, i ati i Efas. Në fakt Mbreti David, në psalmin 71 profetizote adhurimin e KRISHTIT Zot prej mbretënve të Arabisë dhe Sabës, tuej I dhurue ar arabijet. Po ashtû, profeti Izaía parashikote se kishin me ardhë prej Madianit dhe Efës për me njoftë Mbretin JEZUS. (Isaia 60)

Kur mbretnit mbrriten në Jeruzalem, ata hupen pamjen e Hyllit hynor e kshtû ata shkuen me u informue te priftnijt dhe të ditunit e Izraelit. Ky fakt dishmon mbi autoritetin hyjnor që kishte Sinagoga e vjetër çifute, dhe vetëm ajo, me interpretue pa gabime mesazhet hyjnore.

"Ku âsht Mbreti i Hebrèjve sepse ne kena pâ hyllin e Tij n'Lindje dhe kèna ardhë me E adhurue" (Mateu 2,6)

I trazuem s'tepërmit prej ktyne fjalve të tre Mbrètënve dijetarë, Mbreti i Izraelit, Herodi, konsultoi kryepriftníjtë dhe skribët për me ditë se ku kishte me lindë KRISHTI, fjalë që don me thânë i vojósuni, Mbreti. - Simbas ceremonísë t'konsakrimit mbretnuer, mbreti vojóset me vojin e shêjtë - . Të dítunit e Izraelit iu përgjigjen se KRISHTI kishte me lindë në Bètlehem, simbas profecisë të profétit Miké (Mateu 2,4-6) :

"E tí, ô Bèthlehem Éfrata, megjithse jé nji qytet i vogël midis qyteteve të Judésë, prej tèjet ka me dalë Mbreti i Izraelit." (Mikéja 5,2)

Mbasi ndahen prej Herodit, qé ku i del edhe njiherë përpara hylli n'qiell dhe i drejton 3 dijetarët deri në grazhdin e përvujtë t'Betlehemit ku ata gjejnë KRISHTIN ZOT e Mbret t'shtrimë mbi pak kashtë, t'rrethuem prej Nânës' Tij t'bekueme, Virgjines' Papërlyeme Marí dhe sh'Jozefit. Mbretnit adhurojnë Mbretin e mbretënve me respekt të madh dhe I ofrojnë, ar, me nderue Mbretnínë e Tij; temjan, me njoftë Hyjninë e Tij dhe mirrë, me pranue natyren e Tij njerzore.

Vendi ku ruhen reliket e 3 Mbretënve dijetarë

Tuej u kthye n'vendin e tyne, ata moren nji rrugë tjetër, për me i ikë gjurmimit t'Mbretit Herod i cilli i kishte porositë me i diftue vendin e lindjes s'KRISHTIT, për me zhdukë shdo kërcënim t'mundshëm të tronit mbretnuer t'Izraelit. Kshtû duhen me ndrrue rrugën pagane t'idolatrisë dhe t'mkatit të gjithë ata që kanë pa hirin e Zotit, për me marrë rrugen hyjnore t'virtyteve kristjane.

E kshtû vepruen edhe 3 mbretnit dijetar mbasi pane nji Zot-fmí n'vorfní e përvujtní. Murgu Ciril, në jetën e sh'Theodosit, shkruen se 3 mbretnit làne, mbretnitë, pasunitë dhe qejfet e kasj bote me imitue dhe ndjekë KRISHTIN Zot. Mbas Deks, Rinjalljes dhe Ngritjes s'KRISHTIT n'Qiell, Apostulli sh'Tomë shkoi me unjillzue vendin e 3 mbretënve, t'cillve, mbasi i takoi, u diftoi me hollsi mbi jeten e Shëlbuesit t'njerzimit.  Historia na rrfen se 3 Mbretnit, Gasper, Baltazar dhe Melkior, u bâne priftnij dhe ipeshkvij dhe n'fund dhanë jeten si martir me dishmue me gjakun e tyne bujar Zotin tonë JEZU-KRISHTIN.

Sod eshtnat e tyne shêjte pushojnë n'Katedralen madhshtore të Köln-it në Gjermani.

Dashtë KRISHTI Zot me ndërmjetsí t'Nânës s'Kshillit t'Mirë, na nep edhe né hirin e forcen me dishmue me vepra t'mira e nji jetë shêjte katolike Shëlbuesin e tânë njerzimit.

Katedralja madhështore e Köln-it

Bibliografia :

Mgr Paul Guérin, Les petits bollandistes, 17 volumes, Paris, 1878.
Dom Gaspar Lefebvre, Missel quotidien et vesperal, Paris, 1936.
Wikipedia : http://en.wikipedia.org/wiki/Cologne_Cathedral

Puer natus est nobis...
Nji Fmí ka lindë për né (Is., 9,6)

Viti i botës 5199

 

 

 

 

 Hunc astra, tellus, aequora,
Hunc omne quod coelo subest,
Salutis auctorem novae
Novo salutat cantico.

N'kyt ditë, hýjet, toka, detet dhe t'âna krijísat që lëvizin nën kupën e qiellit t'víjnë me përshndétë me nji hímn t'ri ardhjen e Shëlbuesit. (Liturgjia romane e Krishtlindjes)

 

 

 

 * * * *

 

 

     Festa e Krishtlindjes âsht aq madhështóre dhe besimtarët katolíkë e lusin até me aq zêll e devocjón saqë do t'ishte e padêjë për né t'krishtênët mos me meditue pak n'kyt natë t'bekueme mbi kyt mistèr t'lavdishëm. Misteri i Krishtlindjes êmnohet dhe mbetet mister sepse ai kalon forcën e inteligjencës njerzuere dhe hín n'botën e t'vërtètave t'Fesë t'zbulueme prej vetë Zotit.

N'festën shêjtë t'Krishtlindjes, Kisha Katolike kujton nji ngjarje historike unike dhe nderon, veçanërisht në lutjet e Meshës së tretë të kësaj dite të bekueme, lindjen e dytë të Shëlbuesit tonë prej nji Nâne Virgjën. Krishti Fmí vjen me ndriçue njerëzimin me prezencën e Tij hyjnore, tuej bashkue, prej veprimit të Shpirtit-Shêjt, n'Personën e vetme hyjnore të Jezu-Krishtit, që âsht vetë Persona e dytë e të Shêjtnueshmes Triní, Natyrën hyjnore me Natyrën njerëzore, dhe me fillue veprën e madhe t'Shëlbimit t'njerzimit.

Krishtlindja quhet lindja e dytë, sepse lindja e parë e Personës së dytë të Shêjtnueshmes Triní, që âsht Biri i Zotit, Fjala e Zotit n'përjetësi ose Jezu-Krishti në kohë, vjen prej inteligjencës së Atit, Personës së Parë të Shêjtënueshmes Trini. Kjo lindje e parë âsht e vazhdueshme dhe e përhershme, sepse nuk ka pasë kurrë fillim dhe nuk ka me mbarue kurrë. Kjo âsht nji lindje me anë së cillës Ati i komunikon përjetësisht Birit, Personës së dytë të adhurueshme të Shêjtënueshmes Trini, të njâjten natyrë të Tij hyjnore. Nuk janë tre Zotën por Nji Zot në Tre Persona hyjnore pafundsisht t'adhurueshëm.

Qé si e këndon Kisha Katolike Krishtlindjen në liturgjinë e saj të shêjtë :

"Sot paqja e vërtetë a ulë prej Qiellit për né; Sod Qiejtë janë bâ burim mjaltit për të tânë botën; Për né sod âsht dita e nji Shëlbimi t'ri, e nji riparimi të vjetër dhe e një lumnije të përjetshme."

Papa  sh'Leoni i madh në sermonin e parë të Krishtlindjes shkruen :

"Të dashtunit e mij, sod Zoti ynë ka lindë. Gzohuni pra, sepse nuk bân me kênë të trishtushëm kur lind jeta. Askush nuk përjashtohet prej ktij gëzimit. Të tânë njerëzit munden me marrë pjesë sepse Zoti ynë Jezu-Krishti, shkatërruesi i vdekjes dhe i mëkatit, tuej mos gjetë mbi tokë kërkênd t'pafajshëm, [me përjashtim të Virgjinës Marí], ka ardhë me pague lirimin e të tânë njerzve.

"I drejti t'mbushet me gëzim sepse aj ka me marrë s'shpejtit pagesën për drejtësinë e tij; mkatnori t'ngushëllohet n'mjerimin e tij sepse atij ka me iu ofrue falja e mkateve kurse pagani t'forcohet sepse kanë me e thirrë me i dhanë jetën."

E me t'vërtetë, n'çdo Krishtlindje, Krishti Zot, n'dashtninë e Tij t'pafundme hyjnore, na kujton se Aj ka ardhë për né n'kyt botë me pague, nji herë e përgjithmonë, me Gjakun e Tij të paçmueshëm, lirinë dhe të drejtën tonë për jetën e pasosun; Aj ka ardhë për né që dikur kena kênë anmiqtë e Tij, skllèvën t'mkatit dhe t'djallit, t'dënuem n'Ferr përjetësisht; Krishti Zot ka ardhë për né me na kujtue se kjo jetë tokësore âsht nji fushë betejet për me fitue kunorën e Parrizit, e cilla i nepet vetëm fitimtarëve që kanë triumfue, me ndihmën e Zotit, kundër vedit, kundër botës dhe kundër djallit; Krishti Mbret ka ardhë me na msue se mbas ktij pelegrinazhit t'shkurtë n'kyt luginë lotësh vjen deka, gjykimi, Parrizi për të drejtit dhe Ferri për t'papenduemit. Lum ata që deka ka me i gjetë n'dashtnín e Zotit; mjerë ata që deka  ka me i xanë n'anmiqsinë e Zotit; Derisa ka kohë, ka edhe shpresë dhe Zoti e ndjek mëkatnorin deri në frymën e tij të fundit për me e konvertue dhe shelbue. Por mbas deks nuk ka mâ kohë, nuk ka më falje por vetëm gjykim.

Sh'Pali na zbulon dishka prej fundin t'frikshëm e t'mnershëm t'mkatnorit që ka përbuzë dashtnín e Zotit :

"Asht e tmerrshme me râ n'duert e Zotit t'gjâllë." (Hebrejve 10:31)

Sa herë që ne vazhdojmë me mkatnue, po aq herë ne shkelim Gjakun e shêjtë të Jezu-Krishtit Zot të derdhun me aq bujarí për sejcilin prej nesh, po aq herë ne refyzojmë lumnín dhe jetën e pasosun dhe po aq herë ne pranojmë vdekjen e përjetshme.
O çmenduní njerzore që nuk ka fjalë me e përshkrue !

Shekuj mâ parë, Zoti i premtoi Noésë, Abrahamit, Jakobit, Moisiut, Mbretit David, profetit Izai dhe brezave çifute n'robnín e Babilonisë lindjen e Krishtit. Zoti i premtoi atyne nji Shëlbyes t'vërtetë për me i zgjídhë prej skllavnís' mëkatit dhe tiranis' djallit.

Qé pra edhe mesazhi kryesor që shpesh injorohet prej vetë t'krishtenve :  Festimi i Krishtlindjes, në thelb, nuk ka lidhje as me tavolinat e mbushuna plot, as me shkëmbimin e dhuratave, as me zbukurimin e bredhave e as me ndonji traditë tjetër folklorike, të cilat, n'vetvedi, nuk janë t'gabueme por ata janë burim tundímit sepse anashkalojnë arsyen e vërtetë t'uljes së Birit të Zotit mbi tokë.

Krishti ka ardhë personalisht n'kyt botë rreth 2000 vjet mâ parë dhe vjen çdo Kriishtlindje në zemrat e besimtarëve të vërtetë katolik me anën e Kungimit Shêjt për me na pastrue prej mkateve, për me na shêjtnue dhe për me na transformue n'bij t'Hýut, të ngjashëm me Zotin. Ky âsht edhe qëllimi i vetëm i egzistencës tonë tokësore :

"Bânju t'shêjtë sepse Un jam i shêjtë."(Levitët 11:45-46) 

"Bânju perfekt ashtû si Ati juej qielluer âsht perfekt." (Mateu 5:48)

Zoti e din se njerzit nuk munden me u shêjtnue pa ndihmën e Tij, por Ai i thotë atyne me e dishirue kyt shêjtní dhe me bâ të tâna përpjekjet njerzore drejt ktij qëllimit. Mandej, ajo shka duket e vshtirë për njerëzit âshtë e lehtë për Zotin :

"Jezusi i tha atyne : Gjânat e pamúnduna për njerëzit, janë të múnduna për Zotin." (Luka 18:27)

Kshtû na flet Krishti Fmí n'gràzhdin e vorfën n'kyt Natë Kshndèllash... Shëlbuesi ynë ka lindë për né... Engjëjt lajmërojnë ardhjen e Zotit-Njíri me kângët e tyne t'harèshme e t'harmonishme, tingujt ênjëllorë t'cillave i napin ngrohtsí qiellit dimnor prej ku nji Hyll hyjnor ndriçon êrrsínen e njerzimit mbi rrèzet e nji Misteri t'papërsëritshem.

Mbasi êngjëlli Gabriel i pat zbulue n'ândër Misterin e Mishnimit t'Zotit, sh'Jozefi së bashkut me Virgjinën Marí nuk pushuen s'bekuemit, s'adhuruemit e s'falenderuemit Zotin e gjithpushtetshëm për dashtnín e Tij t'pafundme për mkatnorët dhe iu luten Hyjit me prue sa mâ parë Shëlbuesin e premtuem.

Veçanarisht lutjet, virtytet dhe dashtnija perfekte e Virgjinës Mari pët t'Madhin Zot përshpejtuen ardhjen e Shëlbuesit dhe bâne até që dishirat e zjarrta t'patriarkëve, lutjet e sinqerta t'profetëve dhe thirrjet e psherëtimat e vazhdueshme të t'drejtëve nuk kishin mujtë me bâ tash 4000 vjet. Zoja e Bekueme âsht krijesa mâ e përkryeme që Zoti ka krijue ndonjherë mbas natyrës njerzore të vetë Jezu-Krishtit.

Nâna e Zotit kishte dijeni, prej fjalve t'ênjëllit Gabriel, se vetë Shpirit-Shêjt kishte me formue n'barkun e saj virgjën dhe t'papërlyem Krishtin Zot, pa asnji ndërhymje njerzore, dhe se ajo kishte me lindë Shëlbuesin tuej ndêj gjithmonë virgjën : Virgjën para lindjes, Virgjën gjatë lindjes, Virgjën pas lindjes, gjithmonë Virgjën (sh'Bonaventura).

Profetët kishin profetizue disa herë se Shëlbuesi kishte me lindë n'Betlehèm, n'qytetin e Mbretit David. Zoti, n'Providencën e Tij t'mistershme, bâni që perandori i kohës, Çezar-Augusti t'urdhnote numrimin e popullsís. Virgjina Mari dhe sh'Jozefi, që n'línjen e brèzave vijshin të dy prej fisit të Davidit, për me iu bindë urdhnit' perandorit, u nisën për në Betlehèm.

Ky shembull na mëson edhe ne me iu bindë qeveritarve t'vêndit, kushdo kjoshin ata, n'gjithshka që nuk kundërshton ligjin e Zotit dhe të Kishës katolike, sepse Providenca hyjnore drejton shdo gjâ për lavdinë e Hyjit dhe për të mirën e atyne që duen Zotin.

Kur mbërritën n'Betlehèm, vênd i mbipopulluem n'at periudhë rregjistrimit, Familja shêjte nuk gjeti strehë n'hotelet e qytetit por u vendos në rrethinat e Betlehemit, në nji kullë t'rrënueme që dikur ishte kênë prone e Mbretit David. Atje, n'nji shpêllë nëntokë, të lodhun prej rruget dhe t'ftoftit, Virgjina Mari, që ishte vetëm 14 vjeçare, dhe sh'Jozefi  gjeten strehë dhe filuen me përgaditë lindjen e Shëlbuesit.

Kjo shpêllë ishte nji lloj kasollet për kafshë ku kishte nji grazhd me hangër bagtia, kashtë dhe sanë. Nuk mundet me u mendue nji strehë mâ e vorfen dhe mâ e përvuejtun, por Dija e Zotit e zgjodhi kyt vênd para hoteleve dhe pallateve luksoze, para çdo vêndi tjetër, për me i msue njerzve virtytin e përvujtnís dhe até të vorfnís. Virtyti i përvujtnís, që âsht baza e shdo jete shpirtnore, na mëson se Zoti âsht gjithshkaja kurse na jena mkatnorë, mâ pak se hiçi. Virtyti i vorfnís na bân me përbuzë lakminë e pasunive t'rrêjshme t'kësaj bote dhe na nxitë me mendue e shpresue mbi thesaret e përjetshme të Parrizit. Kto dy virtyte përgadisin shpirtin tonë në kohën e bekueme t'Krishtlindjes dhe e ftojnë Krishtin me zdryp n'zemrat tona.

Por vetëm kto dy virtyte nuk mjaftojnë me pritë dêjsisht Krishtin Zot.

Para momentit t'lindjes shêjte, Zoja e Bekueme pastroi kasollen dhe e ul n'gjuj bashkë me sh'Jozefin me pritë momentin e mistershëm e të jashtëzakonshëm. N'kohen e caktueme prej Providences Hyjnore para të tâna kóhnave, Virgjina Mari u çue prej Zotit n'nji kontemplacjon aq t'naltë mbi madhshtín e Trinís Shêjte dhe përsosmënín e Personës hyjnore të Birit të Zotit që do të merrte trup njerzor n'barkun e saj t'papërlyem; Zoja e Bekueme hyni n'nji pjesmarrje dhe njohje aq t'admirueshme të perfeksioneve t'Personës hyjnore të Atit, i Cili lind përjetësisht Personën hyjnore të Birit; Nâna e Zotit u mbush me nji zjerm dashtnijet aq t'madh për Hyjin saqë nuk ka fjalë njerzore apo ênjllore që mundet me e spjegue ndonjiherë kyt mister t'mrekullueshëm.

Sipas Revelacjóneve të shêjtes Brixhitë, Nâna e Zotit u lut kshtû n'ato momente :

"At i përjetshëm, që më nderoni tuej me zgjêdhë për Nânën e Birit t'Juej t'vetëm, që keni mbyllë n'barkun tem Thesarin e paçmueshëm të Dijes s'Juej, dhe që keni mshehë n'mue, si në nji guaskë misterjoze, perlën e paçmueshme t'imazhit t'Juej, ju lutem prezantójani tashti botës kyt imàzh përfekt të Mirësisë s'Juej t'pafundme, në mënyrë që nëpërmjet këtij imàzhi, të tânë njerëzit t'munden me Ju njoftë... Që bota t'mundet me pâ Krijuesin e saj, ênjëlli, Mbretin e tij, i drejti, jetën e tij, mkatnóri, ilaçin e tij, pagani, dritën e tij, çifuti, lavdinë e tij, i pikëlluemi, ngushëllimin e tij. S'fundmit, që Shërbëtorja e Juej mâ e përvuejtun t'mundet me pâ Djalin dhe Dashnínë e saj t'vetme."

Mbas ksaj lutje ose nji tjetre mâ perfekte që dobësia e inteligjencës sonë nuk mund me imagjinue, Fmija hyjnor u duk para syve t'Virgjinës Mari me nji hir dhe bukuri t'jashtzakonshme. Simbas revelacjoneve të disa shêjtënve, n'fillim Krishti fmi ka qëndrue n'ajër për disa momente dhe mandej âsht ulë  butësisht mbi tokë. Fmija hyjnor ka dalë prej Virgjinës Mari pa cënue për asnji moment virgjinitetin e Nânës s'Tij, ashtû si dalin dishirat e pastra prej zêmres apo ashtû si hyjnë rrezet e diellit n'nji sallë nëpërmjet nji xhami krejtësisht t'pastër.

Kshtû mësojnë edhe të tânë Etënit dhe doktorët e Kishës Katolike kundër paganëve, çifutëve dhe heretikëve. Kshtû profetizon edhe profeti Izaia n'kapitullin e 7 kur shkruen se nji Virgjën ka me lindë nji Djalë me emnin Emanuel, që don me thânë : Zoti me né.
Kshtû deklaron zyrtarisht Kisha Katolike me anen e Konçilit të Laterànit, i mbledhun prej Papës Martini I, n'mbrojtje t'virgjinísë të Nânës s'Zotit :

"Në kjoftë se ndonji personë nuk e njef Nânën e Zotit si gjithmonë virgjën dhe t'papërlyeme, e cila âsht xanë me Krishtin Fmi dhe ka lindë tuej qëndrue gjithmonë virgjën, edhe mbas lindjes, atherë aj person kjoftë mallkue."

Si shkrova mâ nalt, përveç virtyteve t'përvujtnisë dhe t'vorfnisë, për me thirrë dêjësisht Krishtin Zot n'zêmrën tonë duhet patjetër që virtytet e sipërpërmenduna t'kunorëzohen prej pastërtisë shpirtnore e trupore dhe prej dashnís për Zotin.

"T'bekuem janë ata që kanë zêmrën e pastërt sepse ata kanë me pâ Zotin." (Mateu 5:8)

Pastërtia e zêmrës apo pastërtia shpirtnore nënkupton mungesën e mkatit, sepse Zoti nuk mundet me jetue kurrë n'nji zêmër me mkat. Ashtû si Virgjina Mari që pastroi kasollen me pritë Fminë hyjnor, ashtû duhet me pastrue edhe nà kasollen e zêmrës tonë t'ndyme prej mkateve me anën e pêndesës perfekte dhe t'nji rrfimi t'mirë. 

Virgjina Mari nuk e là Krishtin e dashtun gjatë n'tokë, por ajo e mori n'durrt e saja t'bekueme, e puthi me respekt, e shtërngoi me dashní t'zjarrtë n'Zemrën e saj t'papërlyeme dhe mbasi e mbështolli me pelena e shtriu Zotin-fëmi në grazhd.

Shën Gregori i Nisèsë shkruen se Dija hyjnore, që âsht buka e jetës, lindi n'nji kasolle shtàzësh [i shtrimë n'nji grazhd] sepse njerëzit, për t'cillët Krishti Zot dishróte me u bâ ushqimi dhe jeta e tyne, për shkak t'mkateve, kishin râ n'rangun e bagëtive pa arsye.

Prej mkateve, mjerisht, sa e sa njerëz kanë râ sod n'nivelin e kafshëve t'parsyeshme që ndigjojnë me veshë por që nuk kuptojnë me mênd, që shofin me sy por që nuk arsyetojnë me inteligjencë, që mendojnë se kanë dituní dhe pasuní materiale, por që nuk e dinë se nuk kanë asisênd e se janë t'zhdeshun krejt prej virtyteve e veprave t'mira, dhe që po i përgadisin vedit vetëm Ferrin e përjetshëm.

Rrezet e diellit megjithse bien papushim mbi nji xham t'mbuluem prej baltës, ata nuk mund me depertue qelqin e ndyem. Zgjóji, ô Virgjën Mari, kta njerëz dhe pastroja baltën e mkateve prej xhamit t'shpirtit t'tyne. O ndërmjetsja e të tâna hireve hyjnore, pa ndihmën e juej dhe pa hirin e Zotit, kta njerëz janë t'maruem përgjithmonë.

Qé pra dhe sekreti mâ i madh me tërhjekë Krishtin Fmi n'zêmrat tona : nji devocjon i zjarrtë për Nânën e Zotit, gjithmonë Virgjën, dhe sh'Jozefin. Kur ata të dy hyjnë n'nji zêmër t'pêndueme por t'mbulueme prej mkateve, si n'kasollen e papastër t'Betlehèmit, ata kanë me e ndihmue kyt zêmër me dlirë ndytsínë e mkateve dhe me prezencën e tyne kanë me tërhjekë mshiren, bekimin dhe hiret e KRISHTIT Zot i Cilli ka me ardhë me vendosë Tronin e Tij hyjnor n'kyt zêmër për shêjtnimin dhe shëlbimin e saj.

Sipas Traditës katolike, Krishti fëmi âsht xé n'grazhd prej frymës s'dy kafshëve : nji viçit dhe nji gomarit. N'kyt mënyrë janë realizue edhe dy profeci t'tjera të profetit Izaia :

"Viçi e ka njoftë Krijuesin e tij dhe gomari, grazhdin e Zotit t'vet" (Izaia I,3) dhe "Shdo krijesë ka me pâ shëlbimin e Zotit." (Luka 3:6). 

Sipas meditimeve të sh'Agustinit, viçi përfaqson izraelitët e përkulun nën Ligjin Mozaik, kurse gomari, shtâzë e papastër, përfaqson kombet joçifute apo paganët nën barrën e ndyet t'idolatrís, që i dàte prej populli çifut, i cilli n'at kohë adhurote Zotin e vërtetë. Kjo profecí e Izaís parashikon nji t'ardhme ku populli izraelit dhe ai pagan kanë me adhurue s'bashkut Shëlbuesin e njerzimit, Zotin Jezu-Krishtin, si dy kafshët n'Bethlehèm. Bazuem n'citimin e mâsipërm të sh'Gregorit të Nicèsë, dy popujt përfaqsohen n'grazhd prej dy bagtive për me na diftue se, për shak të mkateve, dinjiteti njerzuer kishte râ n'rangun e kafshëve. Zoti kishte mujtë me prue Birin e Tij n'tokë drejtpërdrejt, n'nji moshë t'rritun, pa ndërmjetsinë e asnji krijeset, thotë sh'Agustini, por bota nuk ishte e dêjë për kyt ardhje. Prandaj Zoti zgjodhi Zojën e Papërlyeme me na dhânë Shëlbuesin e kombeve tuej i thanë njerzve mkatnorë se në shdo nevojë shpirtnore a materjale, ata kanë me gjetë përgjigjen e lutjeve t'tyne në ndërmjetsinë e Virgjinës Mari, Nânës tenZot.

Sh'Agustini vazhdon mâ andej tuej thânë se kur Krishti lindi n'kasolle, n'prezencen e Familjes Shêjte dhe t'gomarit t'udhëtimit që Virgjina Mari e sh'Jozefi kishin përdorë me mbrritë n'Betlehem të Judesë prej Nazaretit t'Galilesë, nji viç prej fushave aty afër erdhi me vrep dhe hyni edhe aj n'shpellën e Betlehèmit. Ky veprim përfaqson nji profecí, t'realizueme pjesënisht deri tash, simbas të cillës kombet pagane, t'përfaqësueme prej gomarit, janë t'parat që kane me njoftë dhe adhurue Krishtin Zot. Kurse populli izraelit, i përfaqsuem prej viçit, ka me njoftë dhe adhurue Krishtin Zot vetëm në kohët e fundit t'botës, dhe tuej pâ se nuk ka mâ kohë për shëlbim, si viçi, aj ka me ardhë me vrep me lëvdue Zotin Jezus.

Dhe njerzimi, për nji kohë, para Antikrishtit dhe fundit t'botës, ka me njoftë paqen e madhe dhe t'qetë të Krishtit Mbret, si n'at natë t'paqtë dhe t'qetë të Krishtlindjes. Vetë Papa Piu XI profetizon se Paqja e Krishtit ka me ardhë n'Mbretnínë socjale të Krishtit Mbret, ku të tânë njerzit kanë me njoftë, adhurue dhe  shërbye Zotin Jezus : Pax Christi in regno Christi.

N'kjoftë se Krishti Zot nuk mbretnon n'shoqní, n'familje, n'qeverí, atherë bota nuk ka me njoftë kurrë paqe t'vërtetë e t'qëndrueshme, por vetëm luftna, konflikte, ngatrresa dhe mallkim. Mallkim në familje, mallkim n'shoqni dhe mallkim n'qeverisje. Kyt realitet populli shqyptar po e përjeton prej shekush, por, mjerisht, pa xjerrë asnji msim prej t'kaluemes s'tij.

"Për lirinë e vet, zotni, shqiptari ban fli shpinë, tokën dhe mjerisht edhe besimin." (At Gjergj Fishta, O.F.M., Konferenca e Paqes në Paris, 1919)

Kjo liri kombtare që ngrèhet mbi Fenë dhe Kishën Katolike përbuz Paqen e Krishtit dhe robnón edhe mâ rândë popullin shqyptar nën tiraninë e djallit, dhe t'shërbtorve t'tij që përfaqsohen sod prej "t'mëdhêjve" t'ksaj bote. Kjo tirani shpirtnore shoqënohet me tiraninë materiale, apo shtypjen e kombit shqiptar prej "t'mëdhêjve" që, si dikur, vazhdojnë me i mbajtë shqyptarët hallexhí nën thundrën e tyne t'interesit ekonomiko-politik.

"Ata që nuk i binden pushtetit shpirtnor të Papës dhe Kishës Katolike, meritojnë me u dënue n'mnyrë të drejtë prej pushtetit civil." (Sh'Tomë Akuinati, La Somme théologique, IIª-IIae q. 39 a. 4 co.)

« Vetëm atherë kur njerzit kanë me njoftë Krishtin Mbret, jo vetëm n'jetën private por edhe n'jetën publike, shoqnia, mâ s'fundit, ka me marrë prej Zotit bekimet e mëdhaja të lirisë s'vërtetë, të rregullit, të pâqes dhe harmonisë ». (Papa Piu XI, Quas Primas, 11 Dhetuer 1925)

Mbas lindjes s'Krishtit, ênjëlli Gabriel i pruni lajmin e gëzueshëm edhe disa baríjve në rrethinat e Betlehëmit që po kullotshin dhentë. Enjëlli i tha atyne se Shëlbuesi, Krishti Zot, kishte lindë për të tânë njerzimin dhe se ata mundeshin me e gjetë Fminë hyjnor t'mbështjellun n'pelena n'nji grazhd n'shpellën e Betlehëmit. Mbas ktyne fjalëve nji kor ênjëllish iu bashkue ênjëllit Gabriel me kndue s'bashkut lavdinë e Hyjit :

"Lavdi Zotit n'qiejtë mâ t'nâltë dhe paqe njerzve vullnetmirë mbi tokë."

Enjëllit lëvdojnë Zotin për perfeksionet e Tija t'panumërta, e veçanarisht për Mshirën e Tij t'pafundme ndaj njerzve t'cilëve u dhà Shëlbuesin e shumëpritun. Zoti aq shumë e ka dashtë botën e shëlbimin e njerzve që ishin t'dënuem përgjithmonë n'Ferr, saqë Aj nuk ka kursye me sakrifikue Birin e Tij t'vetëm për shëlbimin e tyne. (Luka 2:14)

Ky hymn na difton gjithashtû se Fmija hyjnor ka ardhë mes nesh me i dhanë mâ t'madhen lavdí Atit, tuej bâ n'gjithshka Vullnetin e Tij (Hebrejve 10:9) dhe me i ofrue njerzimit pâqen e Krishtit dhe shëlbimin prej mkateve. Edhe sod âsht zakon n'vêndet e Lindjes s'Mesme me përshndetë njêni-tjetrin me shprehjen : Paqja me ty. Me kyt paqe urohen të tâna t'mirat e mundshme, shpirtnore e materjale. Megjithse kjo paqe dhe shëlbim i ofrohet të tânë njerzve, vetëm vullnetmirët janë t'përgaditun me mirëpritë kyt paqe n'zêmrat e tyne s'bashkut me shêlbimin e ofruem prej Krishtit Zot.

Vullnetmirët janë të tânë ata që duen me i pëlqye Zotit dhe përpiqen me vepra konkrete, tuej mbajtë 10 Urdhnimet e Zotit dhe ligjet e Kishës Katolike, me bâ Vullnetin e Tij t'adhurueshëm.

Nji pjesë e grazhdit në t'cilin u vue Krishti fmi, mâ vonë, u çue n'Romë n'Kishën "Sainte-Marie-Majeure", kurse pelenat në t'cillat u mbështoll Fmija hyjnor u nisen s'parit në Konstantinopojë për me u ruejtë prej profanimeve t'pafeve. Prej aty, kah mesi i shekullit të XIII, ata u dërguen në Paris.

700 vjet para Lindjes së Krishtit, Birit të Zotit, profeti Izaia profetizote se nji Fmi kishte me lindë për né; nji Fmi kishte me ardhë për né (Izaia., 9,6).

E kyt vjetë, Krishti Fmi po vjen prapë mes nesh me na shêjtnue me prezencën e Tij hyjnore tuej na kujtue edhe nji herë se vetëm Ai âsht Udha, e Vërteta dhe Jeta; se vetëm n'Emnin e Tij shêjt ka shëlbim, paqe, lumní e harmoní t'pafundme. Aj qëndron sonte te dera e zêmrës tonë dhe gërset. Në kjoftë se ndokush ka me ndigjue zânin e Tij dhe ka me I a hapë derën,Krishti Zot ka me hi mbrendë(Apokalipsi 3:20). A jena gadi me futë Krishtin Zot e Mbret n'zêmrat tona ? I Madhi Zot na e ka lanë né n'dorë me zgjedhë lumnínë tonë t'përjetshme.

GZUAR E PERSHUMOT KRISHTLINDJEN !

 

Bibliografia :

Abbé Louis-Claude Fillion, La Sainte Bible, 8 volumes, Paris, 1904.
S.S. Pape Pie XI, Quas Primas, 11 décembre1925.
Imzot Frang Bardhi, Relacioni i Imzot Frang Bardhit në krahinën e Pukës, Qershor 1637
Mgr Paul Guérin, Les petits bollandistes, 17 volumes, Paris, 1878.
Denzinger, The Sources of Catholic Dogma, 30-th edition, Freiburg, 1954.
P. Goedert, Saint Augustin : Lectures spirituelles, Paris, 1900.
Dom Gaspar Lefebvre, Missel quotidien et vesperal, Paris, 1936.
Saint Thomas Aquinas, Summa Theologica, 5 volumes, New York, 1948.
At Gjergj Fishta O.F.M., Fjalimi i mbajur në Konferencën e Paqes, Paris 1919.

 

 

 

 

Mnjíllja e Krishtlindjes (Kshndêllave)

     Dita e 24 Dhetúerit njihet n'liturgjín e Kishës Katolike si Mnjíllja (Vigjílja) e Krishtlindjes. Mnjílljet përgadisin besimtarin me festue me mâ devocjón festat e mëdhàja t'liturgjís s'krishtênë.
N'mnjílle, ligji i Kishës urdhnon me njinúe dhe mos me hangër mish apo làngje mishit. N'kjóftë se katoliku e shkel kyt ligj prej neglizhèncet apo përbuzjet atherë aj e rândon vêdin me mkat t'rândë. Katolikët që nuk munden me e mbajtë kyt ligj, për arsye shndetsore, prej punve t'rânda ose arsyve t'tjera serioze, duhen me i kërkue lêje (dispensë) meshtarit t'yne.

Ligjet e Kishës mbi njinímin e moshàngjen e mishit, e kryesisht kanonet 1250-1254, detyrojnë shdo besimtar: Njinesa, për shdo besimtar që ka mbushë 21 vjeç deri në 61 vjeç (kanoni 1254 § 2) dhe moshàngja e mishit, për shdo besimtar që ka mbushë 7 vjeç (kanoni 1254 § 1).

N'mnjílle, katoliku duhet me hangër vetëm 1 vakt kryesor n'ditë, dhe n'kyt vakt nuk hahet mish apo langje mishit, por lejohen voet (vezet) e qumështi. Nuk ka limit n'sasín e ushqimit që merret n'kyt vakt por ai nuk duhet me u zgjàtë mâ shumë se 2 orë dhe nuk duhet me u ndërpré për mâ shumë se 30 minuta. N'kjóftë se vakti ndërprehet për nji kohë mâ t'gjatë se 30 minuta, bâhet mkat veniel (i lehtë); n'kjóftë se ndërpritet mâ shumë se 1 orë, pa arsye shumë serioze (p.sh me ndêjë te kryet e atij që âsht tuej dekë), bâhet mkat mortar (i rândë).

Përveç ktij vakti kryesuer, Kisha Katolike lejon besimtarin që dishiron me marrë pak ushqim n'mjes e n'darkë. N'mjes, sasia e lejueme shkon deri në 60 gram, kurse n'darkë sasia e lejueme âsht rreth 250 gram. Nuk lejohet me hanger asgjà midis ktyne 3 vakteve, por lejohet pímja e langjeve joushqýese, si uji, vêna e birra.

Virgjina e Papërlyeme Marí, Nâna e tenZot, ju bekoftë dhe ju përgadítë me pritë me zemër t'pastër e dashní vllâznore ardhjen e Shëlbuesit t'njerzimit, Zotit tonë JEZU-KRISHTIT.

PER SHUMVJET KSHNDELLAT E BEKIME  E GZIME PAÇIN GJITHMONE FAMILJET E JUEJA !

Islami dhe gjysë-hâna

përktheu dhe përgaditi

Illyricum Sacrum
http://nenaekeshillittemire.blogspot.com/

 

 

     Islami dhe gjysë-hâna kanë nji lidhje t'ngushtë mes njêna-tjetrës. Kshtú 50 ajète n'Kuran dhe 2027 hadithe, tradita "profetiko"-islamike, përmendin gjysë-hânen.

Në Kuran vetë Allahu, zoti i muslimanve, betohet për hânen :

"Pasha hânen dhe naten kur tërhiqet" (Kapitulli i t'Mbështjellunit; sura Al-Muddathir, ajètet 32-33)

"Pasha diellin dhe driten e tij e pasha hânen që i vjen mbrapa". (Kapitulli i Diellit, sura Ash-Sha(e)ms, ajetet 1-2)

Në Enciklopedinë islamike, pjesa 32, faqe 10055 shkruhet : "gjysë-hâna ka nji rândsí t'madhe në legjislacionet islamike." Ndër gadi 55 prova t'ksaj thânjeje n'kyt enciklopedí mundena me përmêndë se përcaktimi i kalendarit të Hijri-t, argjerimit t'Ramadanit dhe kohes së pelegrinazhit (haxhit) bazohet n'gjysë-hânen.

Lidhja e islamit me gjysë-hânen dishmohet prej vetë Kur'anit. Në kapitullin e lopës, sura Al-Baqarah, ajeti 189 shkruhet :

"Në kjoftë se t'pvesin për hânen e re thuej se ata janë shêja për me fiksue periudha t'caktueme kohet për njerzimin dhe për pelegrinazhin (haxhin)".

T'dhâna t'hershme historike dishmojnë gjithashtu se gjysë-hâna âsht njoftë si simbol karakteristik i islamit. Për shembull, gjysë-hâna

- âsht vue n'monedha n'kohen e Salah Al-din Al-Ayouby (c. 1138 A.D.-1193 A.D.)
- âsht vue në kupolen e xhamisë Kobat Al-Sakhra;
- âsht gdhendë në vathë e zbukurime t'ndryshme;
- âsht kênë simboli kryesor që âsht përdorë prej drejtuesve islamike përgjatë historisë;
- âsht vue mbi kupolat e xhamive;
- âsht kênë simboli zyrtar i Perandorise otomane islame, e kjo shifet edhe sod ne flamurin turk.
- âsht vue dhe vêhet në flamuj të vêndeve të ndryshme islame si : Tunizia, Egjypti, Algjeria, Mauritania, Malajzia, etj. Vlen me u përmênd fakti se flamuri i shtetit të parë të Arabise Saudite (1744 A.D. -1902 A.D.) ka kênë nji gjysë-hânë e bardhe ne nji sfond te zi.
- âsht kênë shêja dalluese mbi vorret muslimane.

Si shpjegohet përdorimi kaq i gjânë i gjysë-hânës si simbol islamik ?

Përgjigja âsht se gjysë-hâna ka pasë shumë rândsí në periudhën pagane arabe para-islamike, sepse ajo ka kênë simboli i zotit-hânë për paganët.

Në t'mirënjóftunen Enciklopedinë Britanike, pjesa 1, faqe 1057-1058 lexojmë :

"Arabët në jug të gadishullit arabik kanë "adhurue" si zot trininë e Al-lah-ut, zotit-hânë, Al-lat-it, zotit-diell dhe zotit Ashtar, djalit të tyne. Dhe Al-lahu ishte mâ i madhi i asaj trinije pagane."

Dr. Al-Kemny në librin e tij "The legendary in the Qur'an", faqe 4-11, shkruen se mes emnave të zotëve [idoleve=djajve] arabe ishte zoti "Kitth" që përkthehet Al-lah, zoti mâ i madh i "shpise shêjte" (Al-Ka'bah) në Makkah (Mekë).

Akademiku egjyptian, At Zakaria Butros, shkruen se simbas studimeve arkeologjike, âsht gjetë se Al-lah, ose në formen e shkurtueme Allah, ishte zoti-hânë [idoli=djalli], mâ i madhi i zotënve, i adhuruem prej njerzve në Gadishullin arabik; e biles gjindej edhe nji statuje e tija në Al-Ka'bah, ndërtesa kubike rreth t'cilit sillen muslimanët gjatë haxhit. Meqë zoti-hânë Allahu ishte mâ i madhi i të tânë zotëve (djajve) t'adhuruem prej arabve, ai u quejt Allahu mâ i madhi (akbar) ose Allah Akbar.

Dr. Al-Kemny në librin e mâsipërm, faqe 11 shton se Al-lah ishte zoti-hânë mashkull; Al-lat ishte zoti-diell femên dhe zoti Ashtar ishte djali i tyne, simboli i të cilit âsht ylli. Kshtú simboli gjysë-hânë me yllin midis dy cepave përfaqson zotin-hânë Al-lah ose shkurtimisht Allah me djalin e tij, zotin-yll Ashtar.

At Zakaria Butros pëmend disa zbulime arkeologjike në hapsinën midis lumit Nil n'Egjypt dhe Turqisë ku janë gjetë disa tempuj të zotit-hânë Allah, i cili emrohej prej Babilonasve, Ashurianve dhe Kaldeanve si zoti "S". Sumerianet gjithashtu kanë pasë të njâjtin zot (djall=idol). Në shekullin e kaluem në Palestinë, në zonë e quejtun Hazer, arkeologet kanë gjetë nji tempull të madh të kushtuem Allahu-t, zotit-hânë, dhe mbrenda ktij tempullit janë gjetë dy statuja njerzish (mashkuj) t'ulun n'nji tron me gjysë-hânen e gdhendun ne gjoks. Po ashtu në shekullin e 19-të, ne gadishullin arabic, në zonen e Saba' dhe Kotban janë gjetë dishmi të Allahut, zotit-hânë.

Muslimanët thojnë se besojnë n'nji zot t'vetëm, por vendosja e yllit me gjysë-hânen mbi xhamija a nuk âsht kjo nji shêj e kjartë se muslimanët adhurojnë idole pra djaj ?