Pendêsa e Rrshâjve

Simbas Kalendarit liturgjik të Kishës Katolike Universale, ditët e Mërkurre, Premte dhe të Shtunde të javës mbas Festës' Madhe të Rrshâjve janë dite pendêset. N'kto ditë, Kisha Katolike urdhon me mbajtë Njinesë dhe Abstinencë. (Kanoni 1252 § 2).

Mnjíllja e Rrshàjve

T'krishtênët mos t'harrojnë se 26 Maji 2012, Mnjíllja apo Vigjílja e Rrshàjve, n'Kishen Katolike universale, âsht ditë njineset dhe abstinencet. Për mâ hollsí si me mbajtë kyt ditë me njinesë e abstinencë, lexuesi mundet me konsultue artikullin "Krèzhma Shêjte".

Edhe nji herë gzuar e përshumot Pashkët !

KOHA E PASIONIT
DHE VUEJTJET E NÂNES TENZOT

prej Illyricum Sacrum
http://nenaekeshillittemire.blogspot.com/

Krygji i mrekullueshëm në Limpias, Spanjë

"Afër Krygjit t'JEZUSIT qendrojshin Nâna e Tij, motra e Nânës' Tij, Maria e Kleofas dhe Maria Magdalena. Kur JEZUSI pâ Nânen e Tij dhe dishepullin që donte aty afër i tha Nânës t'Vet : Grue, qé biri juej. Mandej, i tha dishepullit : Qé Nâna jote. Dhe prej atij sahatit dishepulli e mori n'shpinë e vet." (Sh'Gjoni 19:25-27)

     Qysh prej t'Dieles s'kalueme, Kisha Katolike ka hî n'Kohen e Pasionit apo t'Mundimeve gjatë s'cilles, liturgjia e krishtênë kontemplón Pasionin shêjt të KRISHTIT ZOT, meritat e pafundmve të t'Cillit kanë hapë Parrizin e mbyllun prej mkateve t'njerzve. Kjo javë, n'kyt kohë shêjte t'Krezhmes, quhet Java e Pasionit e cilla kujton ngjarjet e dhimbshme t'vitit t'fundit të jetës mortale të JEZU-KRISHTIT, kurse java e ardhshme quhet JAVA SHÊJTE e cilla përfundon me Kryqzimin dhe deken e JEZUSIT n'kryq për shlyemjen e mkateve t'njerzimit. N'shêj ziet për mundimet e KRISHTIT, fuguret shêjte mbulohen me nji vel t'êrrët. Tuej zhdeshë elterët dhe tuej pushue kumonët në t'Ejten e Madhe, Premten e Madhe dhe në t'Shtunden e Madhe, Kisha shpreh trishtimin e saj n'kujtim t'deks së Shëlbuesit.

Besimtarët mos t'harrojnë borxhin e Pashkve, apo detyrimin që kanë, s'pakut nji herë n'vjet për Pashkë, me marrë Rrfimin dhe Kungimin Shêjt.

Qielli i Kishes Katolike bahet për ditë e mâ i êrrët, shkruen dom Guéranger. Rrféja e Drejtsisë hyjnore ka me râ mbi Shëlbuesin, i Cilli, për dashtni për Atin dhe për të tânë né, âsht bâ njiri për me marrë mbi vedi tâna mkatet e njerzimit, t'kalueme, të tashme e të ardhme, për me i kryqzue n'kryq e me i mbytë me deken e Tij, e kshtû me na ridhanë jeten e hupun qiellore.

Druni i pemës n'kopshtin e Edenit na pruni deken e mjerimin, por druni i Kryqit na pruni jeten dhe gzimin e pambaruem. Ashtû si parardhsit e parë t'njerzimit, me mendjemadhsí e rrebelim, hàne frytin e ndaluem të pemes t'Edenit tuej marrë mallkimin e drejtë hyjnor, ashtû edhe na, me përvujtni dhe pendesë perfekte, duhet me hangër frutin e pemës së Kryqit, Trupin dhe Gjakun e paçmueshëm të KRISHTIT ZOT, për me marrë faljen mkateve tona, bekimin qiellor dhe jeten e pasosun.

"Un jam Buka e gjallë e ulun prej Qiellit. N'kjoftë se keni me hangër prej ksaj buket keni me jetue përgjithmonë dhe buka që kam me ju dhanë âsht Trupi ém, për jeten e botës... N'kjoftë se nuk keni me hangër mishin e Birit t'njírit dhe n'kjoftë se nuk keni me pi Gjakun e Tij, nuk keni me pasë jetë n'jue. Ai që han Trupin t'ém dhe pin Gjakun t'ém ka jeten e pasosun dhe Un kam e e rinjâllë në diten e fundit." (Sh'Gjoni 6 : 51-56)

Princi i jetës, JEZU-KRISHTI, duelon n'nji mnyrë t'papame ndonjiherë me princin e deks, djallin e mallkuem, dhe fiton kundër tij tuej u imolue n'Kryq. Profecia e Mbretit David realizohet : "Zoti mbretnon me anen e Krygjit" që prej nji objekti turpit bahet "flamuri i Mbretit" dhe "shpresa e jonë e vetme në kyt Kohe Pasionit". "Na përkulena përpara Kryqit sepse nëpermjet ktij Drunit  na ka ardhë gzimi në mbarë universin."

Kto mistere shêjte nuk duhen me kenë për ne thjesht nji kujtim historik që lidhet vetem me Personen hyjnore të JEZUSIT; përmes Fesë dhe Dashtnisë kristjane, ata duhen me na bashkue dhe shejtnue përditë e mâ shumë në Trupin Mistik të KRISHTIT, që âsht Kisha Katolike, tuej na bâ pjesmarrës ne Duelin e Golgotës, kshtû që për çdo Pashkë, bashkë me Shefin tonë, KRISHTIN Zot, dhe Nânen tonë, Shêjten Kishe Katolike, t'ia shtypim kryet edhe njiherë djallit dhe t'marrim nji fitore t'ré kundër satanit t'mallkuem.

Por ashtû si nuk mundet me u dâ drita prej diellit ashtû nuk mundet me u dâ as Virgjina Mari prej KRISHTIT Zot t'Cillit i dhâ natyren njerzore tuej qendrue gjithmonë Nânë e Virgjën e Papërlyeme. Kshtû të Premten mbas të Dieles së Pasionit, Kisha Katolike celebron nji festë të veçantë kushtue vuejtjeve të Nânës tenZot, që quhet Zoja e 7 Vuejtjeve, ku numri 7 përfaqson të tâna vuejtjet e Zojës' Bekueme, e cilla âsht kopja perfekte e Zotit tonë JEZU-KRISHTIT, Njirit t'vuejtjeve, ashtû si profetizon profeti Izaía.

Kto 7 vuejtje janë : Profecia e Simeonit gjatë Prezantimit të JEZUSIT në Tempull, Ikja në Egjipt, Hupja e JEZUSIT në Tempull, Takimi i JEZUSIT me Zojen e Bekueme në Rrugen e Krygjit, Deka e JEZUSIT në Krygj, Ulja e Trupit t'pajetë të JEZUSIT në prêhnin e Virgjinës Mari dhe Varrosja e JEZU-KRISHTIT.

Kjo Festë që veneron vuejtjet e Virgjinës t'Papërlyeme âsht festue veçanarisht prej Urdhnit t'Servitve me nji solemnitet t'madh; në vjetin 1817, Papa Piu VII urdhnoi që kjo festë të festohej në tânë Kishen, si kujtim edhe i egzilit dhe burgut që ky Papë hoqi prej anmiqve t'Kishës Katolike.

Si e kishte parashikue Simeoni, nji shpatë dhimbjesh çau Zemren e bekueme e Shpirtin e saj t'shêjt tuej pâ Birin e vet n'agoninë e deks pa muejtë me ia lehtsue vuejtjet e pafundme t'torturës' Krygjit dhe tuej iu bâ nji barrë tjetër dhimbjesh për Zemren shêjte të     JEZUSIT që nuk mujte me ia thâ lotët e lehtsue vuejtjet Nânës' vet t'dashtun e t'bekueme.

KRISHTI Zot thirret edhe Mbreti i Vuejtjeve dhe i martirve kurse Virgjina Mari, Mbretnesha e Vuejtjeve. Ajo e ka meritue kyt titull mbasi ka vuejtë martirin mâ t'mnershëm mbas atij të Birit t'saj. Virgjina Mari, thotë sh'Bernardi, â martirizue jo prej shpatës s'xhelatve por prej dhimbjes së Zemres t'saj. Martiri i Virgjinës t'Bekueme kalon martirët e të tânë martirve të tjerë sepse ai zgjati gjatë gjithë jetës t'saj.

Sh'Bernardi thotë se martiri i JEZU-KRISHTIT filloi qysh me lindjen e Tij; për rrjedhojë, Zoja e Bekueme, e cilla ishte kopje perfekte e Shelbuesit në gjithshka, vuejti martirin e saj gjatë tânë jetës t'saj t'bekueme. Emni i bekuem Mari don me thanë edhe det i hidhun, sepse si det i pamasë ka kênë vuejtja e Nânës t'Zotit, tuej pasë papushim n'Zemren e saj t'Papërlyeme kujtmin e Pasionit të ardhshëm të Birit të saj hyjnor.

Sh'Anselmi thotë se n'kjoftë se Zoti nuk do t'kishte bâ mrekulli me ia ruejtë jetën Mbretneshës t'martirve, Virgjina Mari do t'kishte dekë në çdo çast t'jetës si pasoje e vuejtjeve. Kur biri vuen cilla nânë nuk vuen bashkë me té dhe nuk âsht gadi me dhanë jeten e vet për dashtni për birin e vet ?

Shêjti Amadé thotë se Zemra shêjte e Virgjinës Mari u bâ pasqyrë e vuejtjeve të Birit t'saj, pasqyrë ku shifeshin gjakosjet, plagët, me nji fjalë gjithshka që vuente JEZUSI. Për mâ tepër e lumja Maria e Agredës, ne revelacjonet e saja, shkruen se até që ka vuejtë KRISHTI gjatë Pasionit, até ka vuejtë Zoja e Bekueme edhe në trup, megjithse n'nji mnyrë sekrete, aq sa ka kênë e mujtun për nji kreaturë me vuejtë. Virgjina martire nuk ka kênë vetëm fizikisht  afër Krygjes, por n'shpirt, ajo ka kênë e kryqzueme bashke me JEZUSIN n'Krygj, si Bashkshelbuese (Coredemtrix) e njerzimit. Për mâ tepër, ashtu si KRISHTI Zot, i Cilli u braktis prej të tânve n'agoninë e t'mnershme t'Kryqzimit, ashtû edhe Nâna e Tij vuejti bashkë me Birin e vet pa asnji ngushllim.

Martirët, âsht e vërtetë se kanë vuejtë turtura të frikshme por fuqia e dashtnisë hyjnore ua lehtsote dhimbjet; në rastin e Zojes' Bekueme vetë mundimet e KRISHTIT Zot ishin arsyet e vuejtjeve të saja. Por tuej kênë se dashtnija e saj për Birin hyjnor t'pafajshëm ishte gadi e pafundme, atherë edhe vuejtjet e Nânës tenZot kanë kênë gadi t'pafundme, tuej pâ martirin e Qingjit hyjnor n'flijimin e Tij n'Krygj për mkatet e njerzimit pa muejtë me i prue asnji lehtsim.

Prej Testamentit të Vjetër në Librin e Tobias lexojmë : "Ndero nânen tande tâna ditët e jetës t'saj dhe mos harro rreziqet e mëdhaja që ajo ka vuejtë për ty." (Tobias 4:3-4)
N'kjoftë se Zoti na mson me nderu nânen tonë toksore që ka kontribue me na dhanë jeten e trupit t'vdekshëm, si mund t'harrojmë me nderue Nânën tonë qiellore, Virgjinën Mari, që vetë Zoti na e ka dhanë n'kâmbet e Krygjit në personen e dishepullit t'zgjedhun, e që ka kontribue e kontribon aq shumë me na dhanë jeten e shpirtit t'pavdekshëm, e cilla âsht pafundisht mâ e randsishme dhe mâ sublime se jeta e trupit mortor ?

Thuhet se njiherë Nâna e Zotit i tha shêjtes Brixhitë : "Hjedhi shikimin mbi fmijtë e njerzve me pâ mos ndokush ndien mshirë për mue, por mjerisht, shof vetëm pak vetë! N'kjoftë se shumë më harrojnë, s'pakut ti, bija éme, mos m'harro. Mendo sa shumë kam vuejtë."

Sh'Bernardini i Sjenës thotë se n'kjoftë se vuejtjet e Zojes t'Bekueme do t'ishin dâ barabar midis tânë njerzve, ata do t'kishin dekë menjiherë. Shêjti Bazil thotë se ashtû si dielli kalon tânë yjet e tjerë n'shkëlqim, ashtû edhe vuejtjet e Virgjinës Mari ia kalojnë vuejtjeve të tânë martirve.

Vuejtjet e Virgjinës Mari kanë kênë në proporcion me shêjtninë e saj, sepse vuejtjet dhe kryqet shpirtnore e trupore të shêjtënve rriten me shêjtninë e tyne. Por ajo që i ka shtue kto vuejtje në Zemren e Papërlyeme të Nânës tenZot ka kênë dija e atyne mosmirnjohsave që nuk do të përfitojshin prej Pasionit të KRISHTIT Zot. JEZUSI dhe Virgjina e Bekueme kanë vuejtë me pshtue tânë njerzimin por duhet që sejcilli t'a pranojnë kyt shelbim. Zoti na ka krijue pa né por nuk na pshton pa né.

Nji herë JEZU-KRISHTI i tha t'lumes Veronikës së Binaskos : "Bija éme, lotët që derdh në kompasion për vuejtjet e Mija më pëlqejnë por, kujto se për arsye të dashtnisë t'Éme t'jashtzakonshme për Nânen t'Éme, lotët që derdh në kompasion për vuejtjet e saja, janë mâ të çmueshme."

Nâna e Zotit i tha kshtû shêjtes Brixhitë : "Pavarsisht prej numrit t'mkateve t'nji mkatnori, n'kjoftë se aj drejtohet te un me nji vullnet të sinqertë me bâ pendesë, jam e përgaditun me e pranue me dashtni, sepse nuk shof numrin e mkateve që ka bâ por dispozicjonin me t'cillin ai vjen te un. Nuk ndiej asnji neveri me sherue plagët e tija sepse quhem dhe në t'vërtetë jam Nâna e Mshirës."

Nji prej devocioneve mâ të njoftuna në nderim të vuejteve të Virgjinës Mari në marrjen e hireve qiellore âsht meditimi i 7 Vuejtjeve të Nânës tenZot, ashtû si i përmênda mâ nâlt. Sejcilli besimtar mundet me i kujtue kto vuejtje përditë tuej thanë për çdo vuejtje 1 Ju Falemi Mari. Ata që kanë me perseverue n'kyt devocjon me sinqeritet, pendesë e dishirë me u korrigjue, kanë me provue vetë efikasitetin e madh t'ksaj forme devocjonit.

Në shkrimet e doktorit të Kishës, sh'Alfons-Maria Ligori, përmendet nji revelacjoni qiellor i shêjtes Elizabetë të Hungarisë ku JEZUSI premton 4 hire t'veçanta për ata që janë të devoçëm ndaj vuejtjeve të Virgjinës Mari :

1. Ata që kanë me thirrë Nânen Qiellore, nëpermjet vuejtjeve të saja, do të kenë nji pendesë t'vërtetë për mkatet e tyne para deks.

2. Shëlbuesi jonë ka me i mbrojte ata në mundimet e tyne, veçanarisht në momentin e deks.

3. JEZUSI ka me gdhêndë në tà memorjen e Pasionit të Tij dhe ka ma i shpërblye për kyt gjâ n'Parriz.

4. Shëlbuesi ka me i bâ aq shërbtorë të devoçëm n'duert e Zojes' Bekueme, saqë Virgjina Mari do t'sillet me tà simbas vullnetit t'saj, dhe do t'u sigurojë tâna hiret që ajo dishiron.

Ne i detyrohena KRISHTIT Zot nji mirnjohje t'pafundme për vepren e Tij shelbuese por t'njâjtin detyrim kena edhe ndaj Mbretneshës të Martirve, Virgjinës Mari, që ka vuejtë spontanisht, dhe ka kênë gadi me vuejtë tâna vuejtjet bashkë me Birin e vet, për dashtni për Zotin e për dashtni për né, n'mnyrë që mos me na lanë pa shelbim e nën skllavninë e mkatit e t'djallit.

Dashtnija e Nânës t'Zotit për ne kalon shdo lloj konceptimit dhe ne nuk kena me i kuptue kurrë, përveç Zotit, sakrficat e saja, sakrificat e mâ të mirës të të tâna nânave, për lumnínë tonë t'përjetshme.

Na mkatnorë t'shkretë nuk mundena kurrë me e venerue e dashtë ashtu si duhet e si e meriton kjo Mbretnèshë e lavdishme por s'pakut t'a kujtojmë, me dashtni e respekt, Nânen tonë qiellore sa mâ shpesh që jetë e mujtun, për shka ka bâ, ban, e ka me bâ për né, tuej mbajtë sa mâ mirë, për dashtní për Mbretneshën e Qielles e t'Dheut, Urdhnimet e Birit t'saj, Zotit tonë JEZU-KRISHTIT, për mâ t'madhen lavdi t'Zotit, t'Zojes' Bekueme dhe shëlbimin e shpirtnavet.

Sa mâ shumë që të duejmë, me vepra e jo vetëm me fjalë, Nânen e Zotit aq mâ shumë duejmë vetë KRISHTIN Zot e t'SHEJTNUESHMEN TRINI, aq mâ shumë duejmë t'afërmin për dashtní për Zotin, aq mâ shumë shejtnohena dhe bâhena gadi për gzimet e pafundme t'Parrizit, hir që ju uroj të tanvet me gjithë zemër. Ashtû kjoftë.

Krèzhma Shêjte

 

Përgaditun prej Illyricum Sacrum
http://nenaekeshillittemire.blogspot.com/

 

 

Konvertónju prâ e bâni pendesë n'mnyrë që mkatet tueja t'shíhen.
(Aktet e Apostujve, 3:19)

     Koha shumë shêjte e Krèzhmes apo katërdhetdítshja shêjte, n'imitim t'Krezhmes shêjte e perfekte 40 ditore të Zotit tonë JEZU-KRISHTIT, me anen e njinesës dhe veprave të tjera të pendêsës, na afron mâ shumë me vepren shëlbuese të Mesísë. Gjatë ksaj kohe t'bekueme, Kisha Katolike na paraqet JEZUSIN në shkretínë (Diela e parë e Krezhmës) dhe në jetën e Tij publike tuej luftue për me na çlirue prej 3 zinxhirve kryesore t'skvllavnisë s'mkatit : mêndjemadhsisë, imoralitetit dhe koprracisë që na lidhin me krijesat dhe na pengojnë me u bashkue me Zotin.

Liturgjia e Krezhmës ndjek JEZUSIN hap mbas hapi n'apostullatin e Tij hyjnor :

Viti i parë i jetës publike : Biri i Zotit kalon 40 ditë në shkretinë mbi Malin e Katërdhètshes, në veri-lindje të Betanísë (Diela e parë e Krezhmes). Mandej, Shëlbuesi filloi me afrue dishepujt e parë dhe shkoi në Galilé. Erdhi prapë në Jeruzalem për me festue Festen e Pashkve hebreje dhe largoi shitësat prej Tempullit (Hânja e Javës 4 të Krezhmes). Mbas evangjelizimit të Judesë gjatë disa muejve, JEZUSI shkoi në Sikem ku konvertoi Samaritanen (Premtja e Javës 3 të Krezhmes) e mandej në Nazaret ku predikoi në Sinagogë (Hânja e Javës 3 të Krezhmes). Mandej, Ai shkoi në Kafarnaúm dhe në tânë Galilènë (Enjtja e Javës 3 të Krezhmes).

Viti i dytë : JEZUSI u kthye në Jeruzalem për Pashken e dytë të çfutve dhe sheroi t'paralizuemin në Pishinen e Betsaídës (Premtja e Javës 1 të Krezhmes). Mbasi u kthye në Galilé, Ai predikoi Pretkun mbi Malin Kurún-Hatín (Merkurja e Përhime dhe e Premtja e parë e Krezhmes). Në Kafarnaúm, KRISHTI shëroi shërbtorin e Centurjónit (E Enjtja mbas Mërkures Përhime) dhe rinjâlli djalin e vetëm t'nji nâne t'vé (Enjtja në javen e 4 të Krezhmes). Prapë, Shëlbuesi evangjelizoi Galilenë dhe shkoi mandej  në Betsaida-Julias, në tokat e Filipit. Në rrethinat e ktij qyteti, JEZUSI shumoi bukët (Diela e 4 e Krezhmes) dhe eci mbi ujë kah po kthehej prej Kafarnaúmit (Shtûndja mbas Mërkures Përhime).

Viti i tretë : KRISHTI përshkoi krahinat e Tírit dhe Sidónit ku u ndoq prej anmiqve të Tij (Mërkurja e Javës 3 të Krezhmes), iu përgjigj lutjes' grues kananíte kur po kalote afër Sarèpta-s (Enjtja e parë e Krezhmes) dhe u kthye prej Çezaresë së Filipit në Galilé ku ndodhi Transfigurimi i Tij mbi malin Tabor (Shtûndja parë dhe e Diela e dytë e Krezhmes). Në Kafarnaúm, JEZUSI i predikoi dishipujve mbi mshiren (Martja e 3 e Krezhmes) mandej u nis për Jeruzalem për Festen e Tabernakve. Atje demaskoi çfutnit që E akuzojshin për thyemje të Shabàtit (Martja e javes 4 të Krezhmes), fali gruen adultere (Shtundja e javes 3 të Krezhmes), msoi në Tempull (Shtundja e katërt dhe Hanja e dytë e Krezhmes) dhe shndoshi t'lindunin qorr (Mërkurja e javes' katërt të Krezhmes). Mbas kthimit edhe njiherë në Galilé, JEZUSI shkoi në Peré ku shndoshi nji memec (Diela e 3 e Krezhmes) dhe po atje shpjegoi nji imazh të ringjalljes në personazhin e Jónas (Mërkurja e javes' parë të Krezhmes). Prej aty, KRISHTI shkoi në Jeruzalem për Festen e t'Kushtuemit për me u rikthye në Peré ku predikoi parabolen e Birit dorëlshuem (Shtundja e javes dyte të Krezhmes) dhe t'pasunit t'keq (Enjtja e javes dytë te Krezhmes). Prej aty u thirrë në Betaní ku rinjalli Lazrin (Premtja e javes katert të Krezhmes). Mbas mbrritjes në Efrem, JEZUSI u drejtue drejt Jeruzalemit ku shpalli lajmin e deks' Tij (Merkurja e javes dytë të Krezhmes). Në Tempull, KRISHTI edhe njiherë xorri jashtë shitësit (Martja e javes parë të Krezhmes), përmendi parabolen e vreshtàrve rebelë (Premtja e javes dytë të Krezhmes) dhe denoncoi hipokrizinë e Farizejve (Martja e javes dytë të Krezhmes). Mandej Shelbuesi hypi në Kodren e Ullijve e tuej pâ Jeruzalemin, ku do të denohej mbas 3 ditësh, foli mbi Gjygjin që ka me dâ përgjithmonë t'mirët prej t'kqive (Hanja e javes parë të Krezhmes).

E Merkurrja e Përhime hap zyrtarisht kohen shêjte të Krezhmes, e cilla âsht si nji lloj tërhekje e zgjatun shpirtnore prej botës për me bâ pendesë për mkatet e bâme dhe për me u përgaditë me marrë pjesë në frytet e Shëlbimit që KRISHTI Zot na i ka fitue me Pasionin dhe Vdekjen e Tij në Kryq. Pa pendesë nuk ka falje mkatesh.

Prandej âsht shumë e rândsishme, s'pakut któ 40 ditë, me u dâ sa mâ shumë që të jetë e mujtun prej punve t'botës, për me ndjekë KRISHTIN Zot, me meditime, lutje, njinesë e pendesë, n'misionin shëlbues t'jetës' Tij publike. N'kjoftë se dona me u rinjâllë me KRISHTIN duhet patjetër me vuejtë e me dekë me KRISHTIN, sejcilli tuej bajtë kryqin e vet mbas Shëlbuesit. Rrugë tjetër për Parriz nuk kà.

Simbas ligjeve të Kishës, gjatë Krezhmes, besimtarët katolikë duhen me praktikue njinesën dhe abstinencen.

Në kohen e Krezhmes tâna ditët, përjashtue të Dielat, janë ditë njineset, kurse e Mërkurja e Përhime, të Premtet dhe të Shtundet e Krezhmes janë ditë abstinencet.

Njinesa âsht hàngja e nji vakti kryesor t'vetëm n'ditë por Kisha Katolike tash lejon me marr pak ushqim n'mjes e n'darkë. Gjithashtu mes ktyne 3 vakteve lejohet me pi uj, lângje jo ushqyese si kafe, vênë, por ju tamël (qumësht), çokollatë apo langje të tjera ushqyese. Sidokjoftë, konsumimi i langjeve midis vakteve zvoglon ose hjekë krejt meriten e njinesës. Simbas rregullave të Ligjit Kanonik të 1917, tashti nuk ka nji orar të caktuem me marrë vaktin kryesor. Gjithashtu lejohet me u bâ ndrrimi i vakteve : për shembull, me marrë mjesin n'darkë dhe anasjelltas.

Pra me mbajtë njinesen duhet me hangër vetëm 1 vakt kryesor n'ditë. Nuk ka limit n'sasínë apo llojet e ushqimeve që merren n'kyt vakt por ai nuk duhet me u zgjàtë mâ shumë se 2 orë dhe nuk duhet me u ndërpré për mâ shumë se 30 minuta. N'kjóftë se vakti ndërprehet për nji kohë mâ t'gjatë se 30 minuta, bâhet mkat veniel (i lehtë); n'kjóftë se ndërpritet mâ shumë se 1 orë, pa arsye shumë serioze (p.sh me ndêjë te kryet e atij që âsht tuej dekë), bâhet mkat mortar (i rândë). Ata që parashikojnë se nuk kanë me mujtë me mbajtë Krezhmen, për arsye shndetit, pune t'rândë, etj., duhen me u kshillue me Rrfysin e tyne apo nji meshtar t'aprovuem.

N'mjes, sasia e lejueme e ushqimit shkon deri në 60 gram, kurse n'darkë, rreth 250 gram.

Abstinenca âsht mos-konsumimi i mishit apo i langjeve të mishit.

Kanonet 1250-1254 urdhnojnë njinesen për çdo t'krishtênë prej moshes 21 vjeç deri në moshen 61 vjeç (Kanoni 1254 § 2) dhe abstinencen për shdo besimtar që ka mbushë 7 vjeç (kanoni 1254 § 1).

Zoti i fâl mkatet njerzve për shkak t'pendesës' tyne (Libri i Dijes 11:24-27).

Zoti âsht i pasun n'mirsí për ata që konvertohen me gjithë zemër, me njinesë, lotë e vajtime. Nuk duhet me shkye teshat, si farizejt, por, zemrat tona me nji pendesë t'sinqertë (Profeti Joël 2:12-19).

Nuk do t'i napim llogari njerzve për njinesen tonë, por Atit tonë që shef në sekretin e zemrave dhe që ka me na e shpërblye (Sh'Mateu 6:16-21)

Të Merkuren e Përhime, për me përvujtnue krenarinë tonë, Kisha Katolike na kujton dënimin me vdekje që tânë njerzimi duhet me shlye për arsye t'mkatit t'rrjedhshëm :

"Kujtóju ô njíri se hí jé e n'hí ke me u kthye."

Híni âsht simbol i pendesës dhe, prej bekimit' Kishes ai bâhet sakramentàl, që rrit shpirtin tonë drejt përvujtnís dhe sakrificës. Simbas Pontfikalit Romak, nji prej 7 librave shêjte të Liturgjisë katolike, ceremonija e vuemjes t'hinit mb krènat e besimtarve na kujton nji tjetër ceremoni t'lashtë që praktikohej n'Kishen Katolike. Dikur mkatnorët që kishin bâ mkate të rânda duheshin me bâ pendesë publike. Papa bekote cilícet, nji lloj kmishet e ashpër prej qimesh bagtish, kryesisht qime cjapit, që u veshte prej pendestàrve direkt për mish. Mbas hedhjes' hinit dhe veshjes' ciliceve besimtarët kndóshin 7 Psalmet e Pendesës, kurse pendestàrët xirreshin jashtë Kishet për me bâ pendesë për krimet e tyne t'rânda, si Adami që u xorr jashtë prej Parrizit toksor për mosbindjen e tij. Pendestàrët lêheshin jashtë Kishet gjatë tânë kohës' Krezhmes dhe pranoheshin vetëm të Enjten e Madhe kur ata hijshin mbrêndë dhe rrfèheshin.

Cilici i Mbretit sh'Luigjit IX (1214-1270) i ruejtun në Kishen Saint-Aspais të Melunit në Francë

Ceremonija e bekimit dhe e vuemjes s'hinit nuk ka origjinë romake. Mendohet se ajo vjen prej Anglisë. Në Konçilin e Beneventos (1091), Papa Urbani VI urdhnoi që hini t'u vêhej besimtarve n'shêj pendeset.

Asht mâ mirë për jue, thotë sh'Jeronimi, që stomaku t'vuejnë e jo shpirti. Ashpërsia e njinesës dhe e pagjumsisë zbraps sulmet diabolike. Aj që jeton n'mes t'qèjfeve âsht i dekun (Epist.).

N'Unjillin shêjt lexojmë se apostujt n'nji rast nuk mujten me largue (egzorçizue) nji djall dhe mbasi pveten JEZUSIN ata kuptuen se disa lloj djajsh nuk munden me u largue veçse prej lutjes dhe njinesës. (Sh'Marku 9:27-28)

Njinesa âsht praktikue dhe vlersue shumë edhe n'kohen e Beslidhjes s'Vjetër.

Moísi, që përfaqson ligjin dhe Elia, që përfaqson profetët,  njinuen sejcilli 40 ditë përpara se me iu afrue Zotit në Malin e Sinait dhe në até të Horebit. (Exodi 24:18; III Mbretve 19:8).
 
Katolikët e parë njinoshin përditë tuej hangër vetëm nji vakt në t'êrrun. Sh'Gjon Kryeprèmi njinoi e bâni pendesë gjatë 30 vjetve n'shkretinë tuej hanger vetëm mjaltë t'egër e karkalèca. Mbasi Jonas i kërcenoi prej Zotit me shfarosje për arsye t'mkateve t'yne t'rânda, popullsia e Ninitve bâni pendesë, prej mâ t'madhit te mâ i vogli, prej mâ t'riut te mâ i vjetri, prej mâ t'vorfnit te vetë mbreti. Edhe bagtitë i detyrúne me njinue. Tuej pâ pêndesen e tyne, Zoti nuk i shfarosi Ninitët.

Njinesa, thote sh'Leoni, prodhon mendimet e dlira, vullnesat e arsyeshme dhe të drejta e kshillat mâ të dobishme. Me anen e ksaj vuejtje t'vullnetshme, pasionet e mishit desin dhe shpirti rinovohet n'virtyte (Serm. II de Jejunio decim. mensis)

Ndigjoni si flet sh'Ambrozi i Milanit : Shka âsht njinesa veçse imazhi i Parrizit dhe çmimi që duhet pague për me e fitue ? Njinesa âsht ushqimi i shpirtit, jeta e êngjujve, deka e mkatit, shkatrrimi i krimeve, ilaçi i shnedit, burimi i hirit shêjtnues e baza e pastërtisë shpirtnore. Me anen e njinesës shkojmë menjiherë te Zoti (De Elia et jejun., c. III)

Njinesa, thotë shêjti Efrem, âsht karroca që na çon n'Qiell. Njinesa lind profetët dhe i mson dijen ligjvênsve. Njinesa âsht nji roje perfekte e shpirtit dhe bashkjeton me trupin pa e dâmtue. Njinesa âsht nji armë universale për ushtarët guximtarë dhe atletët e patrembun. [Thuhet se para luftnave, ushtritë pagane greke e romake t'antikitetit hashin pak ose aspak për me kênë sâ mâ t'fuqishëm n'fushen e betejës]. Njinesa i reziston tundimit dhe nep dishiren e devocjonit. Njinesa fikë furinë e zjermit, i mbyll fytin luajve dhe drejton lutjet kah Qiella. Abstinènca âsht nâna e shêjtnisë, disiplina e rinisë dhe zbukurimi i pleqnisë (De Jejun., C. IX)

Njinesa, thotë sh'Jeronimi jo vetëm që âsht nji virtyt perfekt por âsht edhe temeli i virtyteve tjera; njinesa âsht shêjtnija, pastërtia shpirtnore, matunia, virtyte pa t'cillat kërkush nuk ka me pâ Zotin (Lib. II ad Demetriad.)

Ashtû si ushtari nuk âsht asisend pa armen, thotë sh'Krizostomi, e arma nuk âsht asisend pa ushtarin, ashtû edhe urata nuk âsht asisend pa njinesen, e njinesa pa uraten nuk vlen kurrgjâ (In Matth., C. VI)

Njinesa, thotë sh'Gjon Krizostomi, pastron shpirtin, lehtson shqisat, nënshtron trupin shpirtit, bân zemren e përvuejtun dhe t'pendueme, shpërndân rêtë e pasioneve, fikë zjerimin e epsheve t'ndezuna dhe ndez pishtarin e dlirtsísë (In cap. VI Matth.)

Sh'Athanasi thote se njinesa shndôsh smundjet, qetson vrullin e gjakut, largon djajtë dhe mendimet e kqija, e bân shprtin mâ t'bardhë e mâ t'bukur, zemren, mâ t'pastër e trupin, mâ t'shndetshëm e mâ t'fortë (Lib. I de Virgin.)

Prej njineset Profeti Elia hypi n'Qiell n'nji karroce triumfit, thotë sh'Ambrozi (De Elia et jejun.)

Na e dimë, shprehet sh'Pjetri i Ravenës, se njinesa âsht kalaja e Zotit, kampi i JEZU-KRISHTIT, parzmorja e pathyeshme e SHPIRTIT-SHEJT, flamuri i Fesë, shêja e dlirtsisë dhe triumfi i shêjtnisë (Serm. de Jejun.)

Mekênse gryksia na i hupi gzimet e Parrizit [me mkatin e Adamit e Evës] t'përpiqena me i rifitue kto gzime me anen e njinesës dhe t'abstinèncës, thotë sh'Gregori (Homil. de Jejun.)

Njinesa, thotë doktori i madh sh'Bazili, prodhon profetët dhe shton forcë mbi forcen e t'fortve. Asht njinesa ajo që bâni forcen e Samsonit për sa kohë që aj kjé besnik me e praktikue. N'beteja aj rrëzote me mija ushtarë, zhgulte dyert e mëdhaja t'qytetit dhe as luàjt nuk mujshin me i rezistue fuqisë t'krahut t'ij. Por kur dehja e vênës dhe e imoralitetit ia lidhen duert, Samsoni u xue prej anmiqve t'ij t'cillët ia xórren sytë dhe e bâne sa edhe fmijët me luejtë me té (Homil. de Jejun.)

Samueli, thotë sh'Jeronimi, mblodhi popullin në Masfat dhe e forcoi me anën e nji njinese që urdhnoi dhe kshtû ata dolen fitimtarë n'betejë. (Libri i Mbretve)

Juditi me armen e njinesës' aj t'përditshme mujti Holoférnin dhe ushtarët e tij të dehun  e kshtû pshtoi popullin e saj (Libri i Juditit 8:6)

Mbretnesha Ester bashkë me bijat e saja njinuen pa hangër e pa pi për 3 ditë e 3 netë dhe n'sajë t'ksaj sakrificë shêjte Mbreti Aserius nuk egzekutoi çfutnit (Libri Esterit 4:16)

Juda Makabéu me ushtarët e tij, n'sajë t'njnesës që praktikuen, moren ndihmë prej Qiellit dhe fituen shumë beteja kundër armiqve të tyne të shumtë.

Sh'Ambrozi ia atribon tâna mrekullitë e Elisë njinesave t'shumta t'ktij profeti shêjt. Nëpermjet njinesës Elia mbylli Qiellin mos me râ shi, njâlli djalin e nânës t'vé, ndali përmbytjet, zdrypi zjermin prej Qiellit, frenoi ujin e Jordanit dhe hypi n'Qiell mbi nji karrocë t'zjarrtë. (De Elia et jejun.)

Por njinesa që Zoti kërkon prej nesh nuk âsht vetëm moshàngja e mospímja.

Disa thonë se kanë njinue por Zoti nuk e ka pâ njinesën e tyne. Kjo ka  ndodhë, thotë profeti Izaia, sepse n'ditët e njinesës, ata kanë ndjekë kapriçiot dhe vullnesen e tyne (LVIII: 3). Thyeni zinxhirët e imoralitetit, flet Zoti nëpermjet gojës' profetit Elia, mbâni barren bashkë me ata që janë t'krrúsun, ngushlloni t'pikëlluemt, kputni litarët e t'burgosunve (LVIII: 6). Dàjeni kashàten me até që ku ûj, merrni nën çatinë tuej t'pastrehët. Kur t'shifni nji njiri lakuriq, mbulojeni e mos e përbuzni mishin me t'cillin edhe ju jeni veshë (LVIII: 7) Atherë drita juej ka me ndriçue si mjesi, do t'ju kthej shndetin, drejtsia juej ka me ecë para jush dhe keni me u rrethue prej lavdisë t'Zotit (LVIII : 8) E kur t'thirrni Hyjin, Ai ka me ju plotsue lutjen, dhe n'thirrjen tuej t'parë Ai ka me ju përgjigjë : Qé ku jam (LVIII: 9)

Merita e njinesës, thotë sh'Leoni, nuk âsht vetëm në shmangjen e ushqimit. Nuk vlen asisend me ia hjekë trupit ushqimin ne kjoftë se shpirti nuk largohet prej mkatit (Serm. IV Quadrag.)

N'kjoftëse goja ka mkatnue, thotë sh'Bernardi, atherë mjafton që vetëm goja t'bâjnë pendesë. N'kjoftë se syni ka mkatnue me shikime mkatnore atherë syni duhet me njinue tuej mos pâ gjâna të panevojshme e kurioze; n'kjoftë se veshi ka mkatnue tuej ndigjue me ândje fjalë mkatnore, atherë veshi duhet me njinue tuej mos ndigjue fjalë t'kqija, shpifje, etj.; Në t'njâjten mnyrë, gjuha duhet me njinue për mkatet që ka folë; duert duhen me njinue tuej iu largue demelízmit; por mbi gjithshka, shpirti duhet me njinue tuej iu largue mkatit, e kjo me vullnesë t'lirë përndryshej Zoti nuk ka me e pranue njinesën. (Serm. III de Jejun. Quadrag).

Pra âsht e rândsishme me e bâ t'meritueshme e t'pranueshme njinesën e trupit me anen e njinesës së shpirtit e të zemrës. Kjo ishte edhe njinesa që profeti Joël i urdhnote hebrejve me bâ :

"Shêjtnoni njinesen tuej" (I. 25)

Me shêjtnue njinesen, thotë sh'Gregori, don me thânë me i ofrue Zotit abstinecën prej mishit s'bashkut me veprat e mira. Grindjet t'pushojnë, ngatrresat t'qetsohen, sepse âsht e kotë me mundue trupin n'kjoftë se nuk i vêmë frê pasioneve t'kqija.

Dàni buken tuej me até që ka ûj (Isaia. LVIII. 7). Kjo âsht edhe kondita e dytë që Zoti kërkon prej nesh për me pranue njinesën tonë. Njinesa, thotë sh'Gregori, duhet shoqnue prej uratës dhe lëmoshës, duhet me i dhanë bukë t'vorfnit, mikpritje t'huejit dhe veshje t'zhdeshunit (Homil. XVI in Evang.)

Shêjtnoni njinesën tuej, thotë sh'Bernardi. Bâni njinesën me krahë për me hypë deri n'Qiell : me krahun e lutjes dhe krahun e drejtsisë. Ajo që shêjtnon njinesën âsht qëllimi i drejtë dhe lutja e flakët (Serm. IV de Jejun. Quadrag.).

KRISHTI ZOT me ndërmjetsí të Nânës' Kshillit t'mirë na ndihmoftë me bâ nji krezhëm shêjte për lavdinë e Hyjit dhe shelbimin e shpirtnave.


Bibliografia :

* Dom Gaspar Lefebvre, Missel quotidien et vesperal, 1937, Bruges, Belgique.
* Héribert Jone O.M. Cap., Précis de théologie morale catholique, 1958, Tournai, Belgique.
* Abbé Barbier, Les trésors de Cornélius a Lapide, vol. II, faqet 623-632, 1876, Paris.

KOHA E SEPTUAGJEZIMES

     Me kohen e Septuagjèzimës, që âsht pjesa e dytë e vjètit ekleziastik, fillon Cikli i shêjtë i Pâshkës. Gjatë pjesës' parë të vjetit ekleziastik apo kishtar, Kisha Katolike na manifeston Hyjnínë e JEZU-KRISHTIT me Ciklin e Krishtlindjes, kurse gjatë pjesës'dytë, ajo na paraqet Misterin e Shëlbimit t'njírit tuej na diftue veprat e KRISHTIT që na kanë meritue kyt shëlbim t'mrekullueshëm.

Koha e Septuagjèzimës fillon gjithmonë javen e 9 para Pâshkës dhe numëron 3 të diele rresht që përgadisin besimtarët për me hi n'Kohen shêjte t'Krézhmeve : E Diela e Septuagjèzimës, ajo e Segzagjèzimës dhe ajo Kuinkuagjèzimës. Emni i tyne vjen prej latinishtes " septuagesima" = shtatëdhetshe, "Sexagesima" = gjashtëdhetshe dhe "Quinquagesima" = pêsëdhetshe. Pra prej t'Dieles' Septuagjèzimës na dâjnë 70 ditë prej Pâshkës' KRISHTIT. Kjo kohë shërben si nji periudhë tranzicjonit dhe përgaditore për shpirtnat që duhen me kalue prej gzimeve të Ciklit të Krishtlindjes në pêndesen e Krezhmes Shêjte katërdhêt-ditore. Njiními (argjërimi) nuk ka fillue por ngjyra e ornimeve âsht vishnja, ngjyra e pêndesës.

Kyt vjètë, Koha e Septuagjèzimës ka fillue me t'Dielen e Septuagjèzimës, t'cillen Kisha e ka celebrue me 5 Fruer. Pjesët e Ofícit t'natës gjatë krejt ksaj jave janë xjerrë prej Kapitullit t'Gjenezës dhe na diftojnë krijimin e botës dhe t'njírit; râmjen n'mkat t'Adamit dhe Evës dhe pasojat e tija katastrofike (në të Dielen e Septuagjèzimës me 5 Fruer), historinë e Noesë (në të Dielen e Segzagjèzimës me 12 Fruer), i cilli me familjen e tij prej 7 antarësh kjénë të vetmit që shpëtuen mbas Përmbytjes' Madhe, ndëshkim i drejtë i Zotit për mkatet dhe djallzinë e njerzve, si dhe sakrificen e Abrahamit (në të Dielen e Kuinkuagjèzimës me 19 Fruer) dhe até të Melkisedékut që paraprín sakrificën që Zoti kërkoi prej Birit të Tij të vetëm për pshtimin e njerzimit mkatnuer. Koha e Septuagjèzimës mbaron të Mërkuren e Përhíme, ditë që inauguron fillimin e Krezhmës.

Në kohen e Krezhmes tâna ditët, përjashtue të Dielat, janë ditë njineset, kurse e Mërkurja e Përhime, të Premtet dhe të Shtundet e Krezhmes janë ditë abstinencet apo moshângje mishit e làngjeve të mishit.

Njinesa âsht hàngja e nji vakti kryesor t'vetëm n'ditë por Kisha Katolike tash lejon me marr pak ushqim n'mjes e n'darkë. Gjithashtu mes ktyne 3 vakteve lejohet me pi uj, lângje jo ushqyese si kafe, vênë, por ju tamël (qumësht), çokollatë apo langje të tjera ushqyese. Sidokjoftë, konsumimi i langjeve midis vakteve zvoglon ose hjekë krejt meriten e njinesës. Simbas rregullave të Ligjit Kanonik të 1917, tashti nuk ka nji orar të caktuem me marrë vaktin kryesor. Gjithashtu lejohet me u bâ ndrrimi i vakteve : për shembull, me marrë mjesin n'darkë dhe anasjelltas.

Pra me mbajtë njinesen duhet me hangër vetëm 1 vakt kryesor n'ditë. Nuk ka limit n'sasínë apo llojet e ushqimeve që merren n'kyt vakt por ai nuk duhet me u zgjàtë mâ shumë se 2 orë dhe nuk duhet me u ndërpré për mâ shumë se 30 minuta. N'kjóftë se vakti ndërprehet për nji kohë mâ t'gjatë se 30 minuta, bâhet mkat veniel (i lehtë); n'kjóftë se ndërpritet mâ shumë se 1 orë, pa arsye shumë serioze (p.sh me ndêjë te kryet e atij që âsht tuej dekë), bâhet mkat mortar (i rândë). Ata që parashikojnë se nuk kanë me mujtë me mbajtë Krezhmen, për arsye shndetit, pune t'rândë, etj., duhen me u kshillue me Rrfysin e tyne apo nji meshtar t'aprovuem.

N'mjes, sasia e lejueme e ushqimit shkon deri në 60 gram, kurse n'darkë, rreth 250 gram.

Abstinenca âsht mos-konsumimi i mishit apo i langjeve të mishit.

Kanonet 1250-1254 urdhnojnë njinesen për çdo t'krishtênë prej moshet 21 vjeç deri në moshen 61 vjeç (Kanoni 1254 § 2) dhe abstinencen për shdo besimtar që ka mbushë 7 vjeç (kanoni 1254 § 1).
KRISHTI Zot e Nâna e Kshillit të Mirë na bekoshin dhe drejtoshin me hirin shêjtnues me bâ nji Krezhme shêjte dhe me u përgaditë dêjsisht për Festen e Madhe t'Pashkës.

Meditacjón mbi Festen e Pyrifikacjonit
 (2 Fruer)

 

 

     Festa e Pyrifikímit t'Shêjtnueshmes Virgjinës Marí, e njoftun edhe me emnin Festa e Qirave e celebrueme me 2 Fruer, mbyll ciklin e shêjtë të kohes mbas Epifanís. Kjo âsht nji prej solemnitèteve mâ t'moçme kushtueme Virgjinës Marí, dhe n'Romë kjo festë qysh n'shekullin e VII-të xête vêndin e dytë mbas Festës' Marrjes n'Qiell t'Zojes Bekueme, e festueme me 15 Gusht.

Festa e Pyrifikacjonit apo e Pastrimit celebrohet me 2 Fruer, sepse tuej dashtë me iu nënshtrue Ligjit Mozaik, Zoja e Bekueme duhej me shkue n'Tempullin e Shêjtë t'Jeruzalemit 40 ditë mbas lindjes' KRISHTIT Fmí (25 Dhetuer - 2 Fruer). Simbas Ligjit Mozaik, nânat izraelite që lindshin djalin e parë duheshin me shkue n'Tempull me ia ofrue Zotit, sepse ai i perkíte Hyjit n'nji mnyrë t'veçantë. S'bashku me kyt ofertë, ligji urdhnote që familjet e pasuna t'ofroshin nji qingj, kurse për familjet mâ t'vorfna, 2 pllumba. Shkuemja e Zojes' Bekueme me JEZUSIN Fmí dhe sh'Jozefin n'Jeruzalem, ashtû si e kishte profetizue profeti Malakí (3:1-4), përkujtohet prej proçesjónit me qira t'ndezuna që bâhet para fillimit t'Meshës' ksaj dite.

Dylli i qirit përfaqson Trupin e virgjën të KRISHTIT Fmí, fitíli përfaqson Shpirtin e Tij kurse flaka, Hyjnínë e JEZU-KRISHTIT, thotë sh'Anselmi.

Gjatë ofrimit të "Qingjit t'Beslidhjes" hebreu Simeon, i frymzuem prej SHPIRTIT-SHEJT, proklamoi hyjníne e JEZUSIT, si Zoti "që me driten e Tij ka me ndriçue kombet jo-çifute dhe ka me kênë lavdia e popullit t'Izraelit" (Luka 2:22-32)

Megjithse Zoja e Bekueme nuk ishte e detyrueme me iu nënshtrue ktij ligji mozaik t'pastrimit, për shkak t'virgjinitetit t'saj para, gjatë dhe mbas lindjes' KRISHTIT (sh'Bonaventura), Virgjina e Bekueme, për dashtní për përvujtní dhe ndigjèsë, dèshti me iu nënshtrue ktij ligji si nânat e tjera izraelite. Por Virgjina e Bekueme e ofroi Birin e saj ndryshej prej nânave t'jera. Si e përmênda mâ nalt, mbasi nânat izraelite ofrojshin djelmët e tyne t'parë, ata i mêrrshin ata prapë n'shpi tuej ofrue holokàustin e kîjave (qingja) ose pllumbave n'vênd t'holokàustit t'fmijve t'yne. Por Mbretnesha e Qiellit dhe e Dheut e ofroi Birin e saj realisht "n'duert e deks", me nji dhimbje shpirtnore ekstreme, tuej e ditë se nji ditë kjo Sakrificë Supreme kishte me u konsumue n'Krygj t'Kalvarit. Kshtû, sakrifica që Virgjina Shêjte i bâni jetës' Birit'saj kjé vërtetë sakrifica e jetës' aj, për arsye t'dashtnís t'pafundme që Virgjina kishte për Fminë hyjnor.

Por vuejtja shpirtnore e Zojes Bekueme nuk pushoi n'kyt ditë t'Pastrimit. Ashtû si e profetizoi hebreu Simeon, vuejtjet e Virgjinës Mari nuk pushuen asnjiherë deri n'momentin e Marrjes' aj n'Qiell (15 Gusht). N'çdo moment t'jetës' aj t'bekueme, shêjtja Nâna e tenZot e ka ofrue Birin e saj hyjnor Atit qiellor për shëlbimin e tânë njerzve. Sh'Agustini e quen Zojen e Bekueme "Riparuesja e njerzimit" për shkak t'meritës t'madhe që ajo fitoi tuej ofrue sakrificen e jetës hyjnore t'JEZU-KRISHTIT Atit qiellor. Prandaj sa meritë t'jashtzakonshme ka oferta e Pasionit dhe Plagve shêjte t'KRISHTIT Zot Atit qiellor, me ndërmjetsín e duerve virgjinale t'Nânës tenZot, për konvertimin e mkatnorve, shëlbimin e njerzve dhe çdo nevoje tjetër, lutje që sejcilli mund t'a bâjnë n'çdo moment me efikasitet të madh realizimit.

Shërbtorja e Zotit, Motra Marie-Marthe Chambon, e dekun n'hije shêjtnijet, ofróte kshtû Plaget e KRISHTIT : "JEZUS i ém, falje e mshirë, për hir t'meritave t'Plagve t'Jueja shêjte. At i përjetshëm, po ju ofroj Plagët e Zotit tonë JEZU-KRISHTIT për me sherue plagët e shpirtnave tonë".

Denys le Chartreux konfirmon gjithashtu se Zoja e Bekueme mundet me u thirrë "Shëlbuesja e njerzimit" sepse tuej sakrifikue me vetdije Birin e saj t'vetëm Drejtsís hyjnore, ajo mori pjesë n'Vuejtjet e KRISHTIT n'nji mnyrë aq perfekte sa që me meritue shpërndamjen e meritave t'Shëlbuesit t'njerzimit, KRISHTIT ZOT.

Sh'Bernardi thotë se Zoti ka vue n'duert e bekueme t'Zojes Marí tânë çmimin e shëlbimit tonë, kshtû që hiret, t'cillat janë meritat e JEZU-KRISHTIT, i ndahen njerzve prej duerve shêjte të Nânës tenZot, Virgjinës Marí.

Virgjina Marí, për dashntí për virtytin e ndigjèsës, nuk deshti me i dhanë përgjigje tjetër Arkêjllit Gabriel vetëm até të Shërbtores' Zotit. Sh'Thomas de Villeneuve thotë se kjo Shërbtore e Zotit n'veprat dhe mendimet e saja nuk e ka kundërshtue kurrë Vullnesen hyjnore. Sh'Agustini shkruen se me anen e ndigjèsës, Zoja e Bekueme riparoi mosndigjèsën e Evës. Për mâ tepër, ndigjèsa e Zojes' Bekueme kjé shumë mâ perfekte sesa ajo e tânë shêjtënve të tjerë sepse të tânë njerzit, t'shtyem me bâ keq si pasojë e Mkatit t'rrjedhshëm, e kishin vshtirë me bâ mirë. Por nuk ishte kshtû për Nânen e tenZot, shkruen sh'Bernardini i Sienës, sepse, Virgjina Marí tuej kênë pa mkat origjinal, e për rrjedhojë pa pasojat e ktij mkati t'rrjêdhshëm, nuk pati asnji pengesë me iu bindë Zotit dhe ajo n'çdo moment ka ndjekë me perfekcjon tâna inspiracjonet hynore. Zojes Bekueme mund t'i aplikohen fjalët "Shpirti ém âsht shkí kur ka folë i Dashtuni ém" (Cant. V,6).

Për me iu bindë Vullnesës Hynore, Zoja e Bekueme iu bind Perandorit romak me shkue n'Nazareth, n'kohë dimnit dhe shtatzânë; me ndjekë menjiherë sh'Jozefin n'Egjipt dhe me ofrue Birin e saj shêjt n'Tempullin e Jeruzalemit. Sh'Ildefonsi shkruen se ndigjèsa e Zojes Bekueme ishte aq perfekte saqë n'Kalvar, n'kjoftë se ushtarët romakë nuk do të kishin kryqzue JEZUSIN, Nâna e Zotit do t'kishte kryqzue vetë Birin e saj n'Kryq me bâ Vullnesen e Zotit për shelbimin e njerzve.

Virgjina Marí, n'nji revelacjon, i ka diftue shêjtes Brixhitë se n'sajë t'meritës t'ndigjèsës që ka praktikue, Zoja e Bekueme ka sigurue hirin prej Zotit që të tânë ata që kanë me iu drejtue ksaj Virgjine t'lavdishme, me ndjenja pêndèset, kanë me marrë prej Zotit faljen e mkateve.

O Nâna dhe Mbretnesha jonë, luteni JEZUSIN për né; për meritat e ndigjèsës' juej na xirrni hirin prej Zotit që t'ndjekim gjithmonë Vullnesën hyjnore si dhe kshillat e porositë e étënve tonë shpirtnorë. Amen.

Shêjtja Marí, Nâna tenZot lútuni për né, tash e n'fill deks'onë, ashtu kjoftë.

Epifanía e Zotit tonë JEZU-KRISHTIT

prej Illyricum Sacrum
http://nenaekeshillittemire.blogspot.com/

Mbretnit dijetarë, mbasi panë hyllin, i thàne njâni-tjetrit : "Qé shêja e Mbretit t'madh; t'shkojmë e T'a kërkojmë; T'i dhurojmë ar, temjàn dhe mirrë, aleluja. (Prej Mbrâmsores s'parë-Vespers)

Tnjofim n'adhurimin e Mbretënve-dijetarë fillesat e thirrjes dhe Fesë tonë dhe t'festojmë me zemra t'mbushuna me gazmênd lindjen e ksaj shprese t'gzueshme, sepse qysh tash ne kemi fillue me hí n'trashigimínë qiellore. (Papa shën Leoni, Matins)

* * * * 

     Festa e Epifanisë ose e Manifestimit të Zotit tonë JEZU-KRISHTIT ka kênë gjithmonë shumë e bujshme në Kishen Katolike deri aty sa edhe vetë perandorët nuk mungojshin me asistue në meshën dhe ceremonitë e ksaj dite t'bekueme të 6 Janarit. Epifania âsht Festë e urdhnueme në Kishen Katolike universale. Kshtû, si diten e Dielë, ndalohen punët servile dhe urdhnohet asistimi n'Meshen shêjte.

Kjo festë âsht festue n'Lindje qysh n'shekullin e III A.D. dhe ka fillue me u celebreu n'Perëndim kah fundi i shekullit të katërt. N'kjoftë se në Kshndella, Zoti iu paraqit n'mnyrë të dukshme popullit të zgjedhun hebré, në misterin e Epifanisë, KRISHTI Zot i manifestohet popujve paganë, që përfaqsohen në grazhdin e Betlehemit me 3 Mbretën dijetarë të ardhun prej Lindjes.

"N'kyt ditë Ati i zbulon kombeve jo-çifute Birin e Tij" (Prej lutjes' Meshës)

Profeti Izaí e ka profetizùe kyt mister kur shkruen se "të tânë kanë me ardhë prej Sabës me prue ar, tejman dhe me shpallë lavditë e Zotit" (Izaía 60,1-6)

Po n'kyt ditë Kisha Katolike nderon edhe dy manifestime të tjera të KRISHTIT Zot : E para, Pagzimin e KRISHTIT n'ujët e Jordanit - prandej edhe Epifania njifet te né edhe si Festa e Ujit t'Bekuem, dhe e dyta, mrekullia e transformimit t'ujit në vênë prej JEZU-KRISHTIT në martesën e Kanës, n'Galilé.

N'kjoftë se Kshndellat i kndojnë himn natyrës hyjnore dhe asaj njerzore të KRISHTIT, Epifania nderon bashkimin mistik të shpirtnavet me JEZUSIN :

"N'kyt ditë Kisha âsht bashkue me Bashkshortin e saj qiellor, sepse KRISHTI ka lâ krimet n'ujin e Jordanit; mbretnit vrapojnë me dhuratat e tyne n'martesen mbretnore dhe dasmorët pijne me gzim ujin e shndrruem n'vênë." (Prej Mbrâmsoreve të dyta)

Dita e Epifanisë, krahas Krishtlindjes, Pashkës, Ngritjes s'KRISHTIT n'Qiell dhe Rrëshajës, cilësohet n'Kanonin e Meshës, si ditë shumë shêjte, dhe kjo me të drejtë sepse JEZUSI i shfaqet jo vetëm popullit hebré, t'ndriçuem prej ligjit mozaik dhe profetëve, por edhe popujve jo-hebréj, që jetojshin n'injorancë dhe paganizëm, në mnyrë që të dy popujt t'adhurojnë Zotin e vërtetë JEZU-KRISHTIN dhe të mbrrijnë n'lumnín e Parrizit.

Ashtû si Lindja e KRISHTIT iu lajmnue çifutve me anen e êngjëjve, ashtû iu zbulue popujve paganë ardhja e Tij me dukjen n'Qiell t'nji Hylli t'jashtëzakonshëm. Mbreti David profetizon mbi mbretniit dijetarë kur shkruen se :

"Mbretnit e Tarsit dhe t'ishujve do t'napin peshqèshe, dhe mbretnit e Arabisë dhe të Sabës kanë me prue dhurata. Të tânë mbretnit e botës kanë me E adhurue dhe të tâna kombet kanë me E shërbye." (Psalmi LXXI)

Simbas Traditës Katolike kto mbretën dijetarë, shumë t'përparuem n'njoftjen e shkencave natyrore dhe t'pajisun prej Zotit me nji urtsí t'madhe, thirreshin : Gasper, Baltazar dhe Melkior. Ata përfaqsojnë kshtû tri degët e njerzimit : Melkior, pasardhsit e Sem-it; Gaspri, pasardhsit e Çam-it; dhe Baltazar, pasardhsit e Jafetit, ku Sem, Çam e Jafet janë 3 bijtë e Noésë prej ku rrjedhin tâna kombet e botës.

Me anen e astronomisë, 3 mbretnit shikuen n'Qiell prezencen e nji hylli mâ t'ndritshëm se tâna hyjet e tjera, dhe, prej frymzimit hyjnor, u kujtuen mbi Hyllin e Jakobit mbi t'cillin kishte profetizue profeti Balaam. Ky hyll ishte shêja e Mbretit t'madh që pritej me lindë, mbi t'cilen kishin dijeni edhe paganët, e veçanarisht ata mâ të shkolluemit. E kshtû 3 mbretnit lanë vendin dhe pasunitë e tyne me ndjekë Hyllin. A veprojë kshtû katolikët sod ? A janë gadi me lanë vendin, pasuninë e gjithshka tjetër me ndjekë thirrjen e Zotit ?

Nuk dihet me siguri vendi prej kah erdhen 3 Mbretnit, megjithse n'Unjill thuhet se ata erdhen prej Lindjes së Betlhememit, Jeruzalemit. Pra, mendohet se ata ishin prej Arabisë, që popullohej n'at kohë prej fmijve që Abrahami kishte pasë me gruen e tij të dytë, Ceturen. Kto fmij ishin Jeksani, i ati i Sabës, dhe Madiani, i ati i Efas. Në fakt Mbreti David, në psalmin 71 profetizote adhurimin e KRISHTIT Zot prej mbretënve të Arabisë dhe Sabës, tuej I dhurue ar arabijet. Po ashtû, profeti Izaía parashikote se kishin me ardhë prej Madianit dhe Efës për me njoftë Mbretin JEZUS. (Isaia 60)

Kur mbretnit mbrriten në Jeruzalem, ata hupen pamjen e Hyllit hynor e kshtû ata shkuen me u informue te priftnijt dhe të ditunit e Izraelit. Ky fakt dishmon mbi autoritetin hyjnor që kishte Sinagoga e vjetër çifute, dhe vetëm ajo, me interpretue pa gabime mesazhet hyjnore.

"Ku âsht Mbreti i Hebrèjve sepse ne kena pâ hyllin e Tij n'Lindje dhe kèna ardhë me E adhurue" (Mateu 2,6)

I trazuem s'tepërmit prej ktyne fjalve të tre Mbrètënve dijetarë, Mbreti i Izraelit, Herodi, konsultoi kryepriftníjtë dhe skribët për me ditë se ku kishte me lindë KRISHTI, fjalë që don me thânë i vojósuni, Mbreti. - Simbas ceremonísë t'konsakrimit mbretnuer, mbreti vojóset me vojin e shêjtë - . Të dítunit e Izraelit iu përgjigjen se KRISHTI kishte me lindë në Bètlehem, simbas profecisë të profétit Miké (Mateu 2,4-6) :

"E tí, ô Bèthlehem Éfrata, megjithse jé nji qytet i vogël midis qyteteve të Judésë, prej tèjet ka me dalë Mbreti i Izraelit." (Mikéja 5,2)

Mbasi ndahen prej Herodit, qé ku i del edhe njiherë përpara hylli n'qiell dhe i drejton 3 dijetarët deri në grazhdin e përvujtë t'Betlehemit ku ata gjejnë KRISHTIN ZOT e Mbret t'shtrimë mbi pak kashtë, t'rrethuem prej Nânës' Tij t'bekueme, Virgjines' Papërlyeme Marí dhe sh'Jozefit. Mbretnit adhurojnë Mbretin e mbretënve me respekt të madh dhe I ofrojnë, ar, me nderue Mbretnínë e Tij; temjan, me njoftë Hyjninë e Tij dhe mirrë, me pranue natyren e Tij njerzore.

Vendi ku ruhen reliket e 3 Mbretënve dijetarë

Tuej u kthye n'vendin e tyne, ata moren nji rrugë tjetër, për me i ikë gjurmimit t'Mbretit Herod i cilli i kishte porositë me i diftue vendin e lindjes s'KRISHTIT, për me zhdukë shdo kërcënim t'mundshëm të tronit mbretnuer t'Izraelit. Kshtû duhen me ndrrue rrugën pagane t'idolatrisë dhe t'mkatit të gjithë ata që kanë pa hirin e Zotit, për me marrë rrugen hyjnore t'virtyteve kristjane.

E kshtû vepruen edhe 3 mbretnit dijetar mbasi pane nji Zot-fmí n'vorfní e përvujtní. Murgu Ciril, në jetën e sh'Theodosit, shkruen se 3 mbretnit làne, mbretnitë, pasunitë dhe qejfet e kasj bote me imitue dhe ndjekë KRISHTIN Zot. Mbas Deks, Rinjalljes dhe Ngritjes s'KRISHTIT n'Qiell, Apostulli sh'Tomë shkoi me unjillzue vendin e 3 mbretënve, t'cillve, mbasi i takoi, u diftoi me hollsi mbi jeten e Shëlbuesit t'njerzimit.  Historia na rrfen se 3 Mbretnit, Gasper, Baltazar dhe Melkior, u bâne priftnij dhe ipeshkvij dhe n'fund dhanë jeten si martir me dishmue me gjakun e tyne bujar Zotin tonë JEZU-KRISHTIN.

Sod eshtnat e tyne shêjte pushojnë n'Katedralen madhshtore të Köln-it në Gjermani.

Dashtë KRISHTI Zot me ndërmjetsí t'Nânës s'Kshillit t'Mirë, na nep edhe né hirin e forcen me dishmue me vepra t'mira e nji jetë shêjte katolike Shëlbuesin e tânë njerzimit.

Katedralja madhështore e Köln-it

Bibliografia :

Mgr Paul Guérin, Les petits bollandistes, 17 volumes, Paris, 1878.
Dom Gaspar Lefebvre, Missel quotidien et vesperal, Paris, 1936.
Wikipedia : http://en.wikipedia.org/wiki/Cologne_Cathedral